{"id":63,"date":"2012-12-08T19:06:36","date_gmt":"2012-12-08T17:06:36","guid":{"rendered":"http:\/\/shirinxanim-shadiman.net\/yenilikler\/?p=63"},"modified":"2012-12-08T19:06:36","modified_gmt":"2012-12-08T17:06:36","slug":"sozd%c9%99n-kec%c9%99n-varliq","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/shirinxanim-shadiman.net\/yenilikler\/?p=63","title":{"rendered":"S\u00d6ZD\u018fN KE\u00c7\u018fN VARLIQ"},"content":{"rendered":"<p>                       S\u00d6ZD\u018fN KE\u00c7\u018fN VARLIQ                                   <\/p>\n<p>        Mill\u0259tin, xalq\u0131n varl\u0131\u011f\u0131 v\u0259 do\u011fuldu\u011fu m\u0259kan onun yaratd\u0131\u011f\u0131 s\u00f6z x\u0259zin\u0259si il\u0259, k\u0259tan \u00fcz\u0259rind\u0259 \u0259srl\u0259ri dil a\u00e7d\u0131r\u0131b dan\u0131\u015fd\u0131ran r\u0259ngli  boyalar\u0131yla, k\u00f6n\u00fcl ox\u015fayan f\u0131r\u00e7as\u0131yla, ruhlar\u0131 cilaland\u0131ran musiqisiyl\u0259, b\u00fct\u00fcnl\u00fckd\u0259 \u0259d\u0259biyyat\u0131, folkuloru il\u0259 t\u0259bii olaraq tarix yadda\u015f\u0131na k\u00f6\u00e7\u00fcr. \u018fg\u0259r bir mill\u0259td\u0259 \u0259d\u0259bi, b\u0259dii d\u0259y\u0259rl\u0259r yoxdursa, dem\u0259k o mill\u0259t, o xalq \u00f6l\u00fcm\u0259 m\u0259hk\u00fcmdur, sa\u011f ik\u0259n, var ik\u0259n yoxdur. Dem\u0259k, bu d\u00fcnyaya o yaln\u0131z say \u00fc\u00e7\u00fcn g\u0259lib, insan say\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn\u2026 Gec-tez tarix s\u0259hn\u0259sind\u0259n silinib getm\u0259y\u0259 m\u0259hkum olacaq. Ba\u015fqa xalqlar\u0131n i\u00e7\u0259risind\u0259 \u0259riyib it\u0259c\u0259k. B\u00f6y\u00fck Yaradana \u015f\u00fck\u00fcrl\u0259r olsun ki, xalq\u0131m\u0131z tarix sahn\u0259sin\u0259 q\u0259d\u0259m qoy\u00fcdu\u011fu g\u00fcnd\u0259n ruhlar\u0131 n\u0259\u015f\u2018\u0259l\u0259ndir\u0259n saz\u0131, tar\u0131, mu\u011fam\u0131, layalas\u0131, bayat\u0131s\u0131, a\u011f\u0131s\u0131, ox\u015famas\u0131, dastanlar\u0131 onunla zaman dolaylar\u0131nda yol yol\u00e7usu olub. \u018fd\u0259biyyat zaman\u0131n g\u00fczg\u00fcs\u00fcd\u00fcr deyirl\u0259r. \u018fg\u0259r bu g\u00fczg\u00fc olmasayd\u0131 zaman \u00f6z\u00fcn\u00fc tarix s\u0259hn\u0259sind\u0259 nec\u0259 g\u00f6r\u0259 bil\u0259rdi? M\u00fcbali\u011f\u0259siz dey\u0259rdik ki, el\u0259 tarixin d\u0259 kitablarda do\u011fru-d\u00fczg\u00fcn \u00f6c almas\u0131 \u0259d\u0259biyyatda h\u0259yat\u0131n\u0131 \u015fam kimi yand\u0131ranlar\u0131n q\u0259l\u0259mind\u0259n ke\u00e7ir. Bu q\u0259l\u0259m \u00f6ls\u0259, tarix d\u0259 \u00f6l\u0259r\u2026 \u00c7\u00fcnki t\u00f6r\u0259dil\u0259n m\u00fcharib\u0259l\u0259rin d\u0259h\u015f\u0259tl\u0259ri d\u0259, c\u0259miyy\u0259t i\u00e7ind\u0259 edil\u0259n haqs\u0131zl\u0131qlar da, t\u0259b\u0259q\u0259l\u0259r aras\u0131nda ged\u0259n ixti\u015fa\u015flar da, yoxsullar\u0131n g\u00f6z ya\u015f\u0131 da, k\u0259d\u0259rin  b\u00f6y\u00fckl\u00fcy\u00fc d\u0259, n\u0259\u015f\u2018\u0259nin h\u0259yat\u0131l\u0131\u011f\u0131 da el\u0259 s\u00f6z adam\u0131n\u0131n, q\u0259l\u0259m sahibinin  v\u0259fas\u0131ndan v\u0259 c\u0259fas\u0131ndan ke\u00e7ir. Q\u0259lbl\u0259rini od \u00fcst\u00fcnd\u0259 ya\u011f kimi da\u011f ed\u0259n  q\u0259l\u0259m adamlar\u0131 \u00f6m\u00fcrl\u0259ri boyu ya\u015fad\u0131qlar\u0131 h\u0259yat\u0131n, c\u0259miyy\u0259tin q\u0259m y\u00fck\u00fcn\u00fc  \u00e7iyinl\u0259rind\u0259 da\u015f\u0131y\u0131rlar. Ya\u015fad\u0131qlar\u0131 c\u0259miyy\u0259td\u0259n, do\u011fulduqlar\u0131 m\u0259ml\u0259k\u0259td\u0259n  qazand\u0131qlar\u0131 is\u0259 \u00e7ox zaman bigan\u0259lik, soyuqluq, bax\u0131ms\u0131zl\u0131q, unutqanl\u0131q olur. Onalar is\u0259 g\u00f6z il\u0259 g\u00f6rd\u00fckl\u0259rini, a\u011f\u0131lla d\u0259rk etdikl\u0259rini Allah\u0131n  k\u00f6n\u00fcll\u0259rin\u0259 b\u0259x\u015f etdiyi ilham\u0131n k\u00f6m\u0259kliyi il\u0259 a\u011f v\u0259r\u0259ql\u0259r \u00fcst\u00fcn\u0259 t\u00f6k\u00fcrl\u0259r. Sevda dolu gec\u0259l\u0259rin yuxusuzlu\u011funun h\u0259sr\u0259ti al\u0131\u015f\u0131r bu v\u0259r\u0259ql\u0259r \u00fcst\u0259!.. Yazan, y\u0259ni istedad ki\u015fi olanda, o h\u0259l\u0259 b\u0259xti g\u0259tir\u0259nl\u0259r s\u0131ras\u0131na daxil olur. \u00c7\u00fcnki ki\u015fi s\u00f6z\u00fc \u00f6n\u0259 \u00e7\u0259kilir, h\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n e\u015fidilir, \u015f\u0259r\u0259fin\u0259 layiq oldu  olmad\u0131 t\u0259rifl\u0259r ya\u011fd\u0131r\u0131l\u0131r. Onlar\u0131n \u0259li h\u0259r qap\u0131n\u0131 a\u00e7a bilir. Evd\u0259n g\u00fcn\u00fcn h\u0259r  vaxt\u0131nda \u00e7\u0131xa bilir, h\u0259r k\u0259sin \u00fcz\u00fcn\u0259 utanmadan baxa bilir. Amma qad\u0131n\u0131n  yarad\u0131c\u0131l\u0131qla m\u0259\u015f\u011ful olmas\u0131, \u0259n \u0259sas\u0131 \u0259lin\u0259 q\u0259l\u0259m al\u0131b \u015feir yazmas\u0131 b\u00fct\u00fcn  d\u00f6v\u00fcrl\u0259rd\u0259 c\u0259miyy\u0259td\u0259 birm\u0259nal\u0131 s\u0259sl\u0259nm\u0259yib. Qad\u0131n s\u0259n\u0259tkarlar\u0131n yolu  h\u0259r zaman milliyy\u0259tind\u0259n as\u0131l\u0131 olmayaraq da\u015fl\u0131-k\u0259s\u0259kli olub. \u00c7ox vaxt ail\u0259  qurma\u011fa macal tapmay\u0131blar v\u0259 yaxud qurublarsa da ail\u0259l\u0259ri da\u011f\u0131l\u0131b, \u00f6zl\u0259ri  t\u0259hdidl\u0259r\u0259, basq\u0131lara, q\u0131naqlara m\u0259ruz qal\u0131blar. \u018fg\u0259r qad\u0131n \u015fair do\u011fulubsa, dem\u0259li sonsuz m\u0259\u015f\u0259qq\u0259t, \u0259zab-\u0259ziyy\u0259t d\u0259 onunla do\u011fulub, ya o bu yolu  ax\u0131ra q\u0259d\u0259r ged\u0259c\u0259k, ya da zaman\u0131n hans\u0131sa dolay\u0131nda qopan qas\u0131r\u011fan\u0131n  s\u00fcr\u0259tind\u0259 itib-batacaq. Anam\u0131z M\u0259hs\u0259ti G\u0259nc\u0259vid\u0259n \u00fcz\u00fc b\u0259ri n\u0259 q\u0259d\u0259r  qad\u0131n yazarlar\u0131m\u0131z\u0131n m\u00fcsib\u0259t dolu h\u0259yat\u0131 g\u00f6zl\u0259rimiz qar\u015f\u0131s\u0131nda canlan\u0131r. Sa\u011fl\u0131qlar\u0131nda t\u0259hdid v\u0259 basq\u0131lardan \u0259zab \u00e7\u0259k\u0259n xan\u0131m yazarlar\u0131m\u0131z faci\u0259  v\u0259 k\u0259d\u0259r dolu \u00f6m\u00fcr ya\u015fam\u0131\u015flar. Heyran xan\u0131m, Fatma xan\u0131m K\u0259bin\u0259,  Xur\u015fud Banu Nat\u0259van v\u0259 bir \u00e7oxlar\u0131 min bir \u0259zablar bahas\u0131na olsa da  klassik \u0259d\u0259biyyatda \u00f6z izl\u0259rini qoydular. V\u0259 yax\u015f\u0131 ki, bu izl\u0259rin i\u015farant\u0131lar\u0131  \u0259d\u0259biyyat\u0131m\u0131zdan boy g\u00f6st\u0259rir, d\u00fcn\u0259nimiz, bug\u00fcn\u00fcm\u00fcz, sabah\u0131m\u0131z  onlar\u0131n  yaratd\u0131qlar\u0131 s\u00f6z incil\u0259ri il\u0259 q\u00fcrurlan\u0131b v\u0259 q\u00fcrurlanacaq. Dem\u0259li, biz say  \u00fc\u00e7\u00fcn do\u011fulan mill\u0259tl\u0259r s\u0131ras\u0131nda deyilik. N\u0259inki ki\u015fi yazarlar\u0131m\u0131z, h\u0259tta  qad\u0131n yazarlar\u0131m\u0131z da ilham \u00e7e\u015fm\u0259sinin g\u00f6z\u00fcnd\u0259n qidalan\u0131r, k\u00f6n\u00fcl  duy\u011fular\u0131n\u0131 v\u0259r\u0259ql\u0259r \u00fcst\u00fcn\u0259 s\u0259p\u0259l\u0259yir.<br \/>\n      XX \u0259sr Az\u0259rbaycan \u0259d\u0259biyyat\u0131nda sovet d\u00f6vr\u00fc adl\u0131 bir d\u00f6v\u00fcr d\u0259 oldu  ki, bu d\u00f6v\u00fcrd\u0259 yaz\u0131b yaradan qad\u0131n s\u0259n\u0259tkarlar\u0131m\u0131z barmaqla say\u0131las\u0131 idi. Mirvarid Dilbazi, Nigar R\u0259fib\u0259yli, M\u0259din\u0259 G\u00fclg\u00fcn, H\u00f6kum\u0259 B\u00fclluri, R\u00fczigar \u018ff\u0259ndiyeva, Kamal\u0259 A\u011fayeva, Nur\u0259ngiz G\u00fcn, S\u00fcdav\u0259 \u015e\u0259fa, \u015e\u0259raf\u0259t Da\u011f\u0131stanl\u0131 v\u0259 sair. Bu siyah\u0131n\u0131 bir az  da uzatmaq  olar. Amma indiki q\u0259d\u0259r qad\u0131n yazarlar\u0131m\u0131z yox idi. Sovet  d\u00f6vr\u00fcn\u00fcn qada\u011falar\u0131, qurlu\u015fa qulluq insanlar\u0131n \u0259l-qolunu ba\u011flam\u0131\u015fd\u0131. 90-c\u0131 ill\u0259rd\u0259n sonra Sovet \u0130mperiyas\u0131n\u0131n \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f\u00fc b\u00fct\u00fcn qada\u011falar\u0131 y\u0131x\u0131b s\u00f6kd\u00fc. Xalqlar azadl\u0131q adl\u0131 G\u00fcn\u0259\u015fin i\u015f\u0131\u011f\u0131ndan \u00f6c ald\u0131. O c\u00fcml\u0259d\u0259n mill\u0259timizin d\u0259 \u0259l-qolu a\u00e7\u0131ld\u0131, v\u0259t\u0259nimizin Rusiya boyunduru\u011funda olan hiss\u0259si azadl\u0131\u011fa \u00e7\u0131xd\u0131. M\u0259hz, ke\u00e7\u0259n \u0259srin 90-c\u0131 ill\u0259rd\u0259n sonra qad\u0131n yazarlar\u0131m\u0131z\u0131n da say\u0131 artd\u0131. Bu  yazarlardan \u0259d\u0259biyyat al\u0259mind\u0259 \u00f6z\u00fcn\u0259m\u0259xsus ilham\u0131, t\u0259bi, s\u00f6z\u00fc olan xan\u0131mlar\u0131m\u0131zdan Sona X\u0259yal, Almaz \u00dclv\u00fc, G\u00fclxani P\u00fcnhan, M\u0259leyk\u0259 S\u0259ma, G\u00fcll\u00fc Yolo\u011flu, Flora X\u0259lilzad\u0259, Dilar\u0259 \u015eahid, G\u00fclar\u0259 Munis, Azad\u0259 Taleh, S\u00fcdab\u0259 S\u0259rvi, G\u00fcl\u0259mayil, Z\u0259min\u0259 X\u0131nal\u0131, G\u00fclnigar R\u0259himli, F\u0259rid\u0259 Hac\u0131yeva, F\u0259rqan\u0259 Mehdiyeva, Al\u0259mz\u0259r Quluyeva, Z\u0259rxan\u0131m \u00dclvi, Salat\u0131n  \u018fhm\u0259dli, N\u0259cib\u0259 \u0130lkin, G\u00fclay\u0259 \u015e\u0131n\u0131xl\u0131, \u015e\u00f6vk\u0259t Z\u0259rin, \u015e\u00f6vk\u0259t \u0130mami, Dilar\u0259 Girzanl\u0131, C\u0131\u011fatel, Minaxan\u0131m T\u0259kl\u0259li, P\u0259rvan\u0259 Z\u0259ng\u0259zurlu, S\u0259ad\u0259t Buta, X\u0259dic\u0259 Murad, Xatir\u0259 \u018fziz, Minay\u0259 Azafl\u0131, Nar\u0131nc Xatun, Z\u0259r\u0259ngiz Qayal\u0131, P\u0259rvan\u0259 Nizam\u0259ddin v\u0259  sair. V\u0259 nahay\u0259t yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 bar\u0259d\u0259 s\u00f6hb\u0259t a\u00e7aca\u011f\u0131m F\u0259rid\u0259 L\u0259man\u2026<br \/>\n       Ke\u00e7\u0259n \u0259srin 80-ci ill\u0259rd\u0259n \u0259d\u0259biyyat al\u0259mind\u0259 F\u0259rid\u0259 L\u0259man imzas\u0131 il\u0259 tan\u0131nan xan\u0131m \u015fair \u00f6z\u00fcn\u0259m\u0259xsus q\u0259l\u0259mi il\u0259 s\u00f6z saray\u0131na bir\u0259r-bir\u0259r k\u0259rpicl\u0259r h\u00f6r\u00fcr. \u00d6z\u00fcn\u00fc \u015f\u0259xs\u0259n tan\u0131mam\u0131\u015fdan qabaq m\u0259tbuat s\u0259hif\u0259l\u0259rind\u0259n \u015feirl\u0259ri il\u0259, publisist yaz\u0131lar\u0131 il\u0259 tan\u0131\u015f idim. Onun yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 haqq\u0131nda geni\u015f m\u0259lumat \u00f6z\u00fcyl\u0259 \u015f\u0259xs\u0259n tan\u0131\u015fl\u0131qdan sonra ba\u015flad\u0131. Onun m\u0259n\u0259 ba\u011f\u0131\u015flad\u0131\u011f\u0131 \u00ab\u00dcr\u0259yimi sabahlara a\u00e7\u0131ram\u00bb \u015feirl\u0259r kitab\u0131 il\u0259 m\u00fc\u0259llif bar\u0259d\u0259 dol\u011fun m\u0259lumat alma\u011fa f\u00fcrs\u0259t buldum. Bu kitabda qad\u0131n \u015fairin il\u0131q n\u0259f\u0259sini, k\u00f6n\u00fcl m\u00fclk\u00fcn\u00fc \u00f6z ecazkarl\u0131\u011f\u0131 il\u0259 \u015feir d\u00fcnyas\u0131na \u00e7\u0259kib  aparan mehmann\u0259vazl\u0131\u011f\u0131n\u0131 duydum. O, \u00f6z\u00fc duydu\u011fu kimi, ilham\u0131n\u0131n ona  yar oldu\u011fu q\u0259d\u0259r s\u00f6z\u0259 leylilik edir. S\u00f6z \u00f6z m\u0259cnun sevgisini ona diqt\u0259  ed\u0259n\u0259 kimi bu al\u0259md\u0259n \u00e7\u0131xm\u0131r. \u015eerl\u0259rinin h\u0259r misras\u0131nda yan\u011f\u0131 dolu bir p\u0131\u00e7\u0131lt\u0131 var. Bu p\u0131\u00e7\u0131lt\u0131lar\u0131n sehiri oxucunu onun s\u00f6z d\u00fcnyas\u0131na \u00e7\u0259kib apar\u0131r  v\u0259 onu bu d\u00fcnya il\u0259 a\u015fina edir.<br \/>\n       M\u0259hz, F\u0259rid\u0259 L\u0259man iri h\u0259cimli \u00e7apa haz\u0131rlanan \u00abAnama m\u0259ktub\u00bb<br \/>\nkitab\u0131na \u00f6n s\u00f6z yazma\u011f\u0131 m\u0259nd\u0259n rica ed\u0259nd\u0259 m\u0259mnuniyy\u0259tl\u0259 bu t\u0259klif\u0259  razl\u0131q verdim. \u00c7\u00fcnki onun q\u0259l\u0259mi, s\u00f6z\u00fc, \u015f\u0259xsiyy\u0259ti tan\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131n ilk  g\u00fcn\u00fcnd\u0259n q\u0259lbimd\u0259 \u00f6z\u00fcn\u0259 yer edib. H\u0259qiq\u0259t\u0259n F\u0259rid\u0259 L\u0259man qad\u0131n  s\u0259n\u0259tkarlar\u0131m\u0131z\u0131n i\u00e7ind\u0259 \u00f6z \u015f\u0259xsiyy\u0259ti il\u0259 say\u0131l\u0131b-se\u00e7il\u0259n ictimaiyy\u0259t\u00e7i bir  xan\u0131md\u0131r. O, \u00abM\u0259hs\u0259ti\u00bb jurnal\u0131n\u0131n ba\u015f redaktoru, \u00abM\u0259hs\u0259ti \u015eairl\u0259r  M\u0259clisinin\u00bb s\u0259dridir, \u00e7oxsayl\u0131 kitablar m\u00fc\u0259llifidir. O, Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259si  zaman\u0131 \u00f6l\u00fcmsa\u00e7an silahlar\u0131n \u0259jdahat\u0259k od p\u00fcsk\u00fcrd\u00fcy\u00fc vaxtda c\u0259bh\u0259  meydanlar\u0131ndan s\u0259si-sovu g\u0259l\u0259n yazarlar\u0131m\u0131zdan olub. F\u0259rid\u0259 L\u0259man  yorulmaq bilm\u0259d\u0259n q\u0259l\u0259m il\u0259 s\u00f6z karvan\u0131n sehrin\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcb uzun bir yol  gedir\u2026 Bu yolun istisi, soyu\u011fu, a\u011fr\u0131-ac\u0131s\u0131 q\u0259lb s\u00f6ks\u0259 d\u0259 xan\u0131m \u015fair bir an  bel\u0259 usanm\u0131r. El\u0259 qar\u015f\u0131mda \u00e7apa haz\u0131rlanan, \u00f6n s\u00f6z \u00fc\u00e7\u00fcn v\u0259r\u0259q-v\u0259r\u0259q  n\u0259z\u0259rd\u0259n ke\u00e7irdiyim \u00abAnama  m\u0259ktub\u00bb kitab\u0131 da bu q\u0259bild\u0259ndir. Kitab  b\u00fct\u00fcnl\u00fckd\u0259 d\u00f6rd f\u0259sild\u0259n ibar\u0259tdir.<br \/>\n     Kitab\u0131n birinci f\u0259silinin birinci s\u0259hif\u0259si n\u0259sir il\u0259 yaz\u0131lm\u0131\u015f \u00abAna\u00bb ad\u0131yla  ba\u015flay\u0131r. \u00abEy dan \u00fczl\u00fc, G\u00fcn\u0259\u015f nurlu ana\u2026\u00bb , \u00abBa\u015f\u0131n d\u0259rd\u0259 \u0259yilm\u0259sin\u2026\u00bb  deyir F\u0259rid\u0259 xan\u0131m anaya, ana haqq\u0131, Tanr\u0131 haqq\u0131 deyibl\u0259r, bu haqq\u0131  tapdalayanlar b\u00f6y\u00fck g\u00fcnah\u0131 olanlardand\u0131r. Bu haqq\u0131 uca tutursan, ucal\u0131qdan  d\u00fc\u015fm\u0259y\u0259s\u0259n, \u0259ziz h\u0259mkar\u0131m. \u015eair\u0259nin \u00abAnama m\u0259ktub\u00bb \u015feiri d\u0259 \u00e7ox  t\u0259sirlidir. El\u0259 bu t\u0259sirin ovqat\u0131ndand\u0131r ki, m\u00fc\u0259llif kitab\u0131n ad\u0131n\u0131 da bu \u015feirin  ad\u0131yla ba\u011flay\u0131b:<br \/>\n                   Yas\u0259m\u0259nl\u0259r a\u00e7\u0131bd\u0131m\u0131, ay ana?!<br \/>\n                   \u018ftrini duyma\u011fa g\u0259lm\u0259k ist\u0259r\u0259m,<br \/>\n                   \u0130nc\u0259\u00e7ay\u0131  da\u015f\u0131bd\u0131m\u0131, ay ana?<br \/>\n                   S\u0259sind\u0259 uyma\u011fa g\u0259lm\u0259k ist\u0259r\u0259m.<\/p>\n<p>Ana h\u0259sr\u0259tiyl\u0259 oylanan bu misralarda anadan ayr\u0131 d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f bir q\u0131z\u0131n h\u0259sr\u0259t  dolu h\u0131\u00e7q\u0131rt\u0131lar\u0131 yat\u0131r. \u018fks\u0259r\u0259n q\u0131z u\u015faqlar\u0131n\u0131n taleyin\u0259 ata, ana intizar\u0131yla  dopdolu bir \u00f6m\u00fcr d\u00fc\u015f\u00fcr. Ba\u015fqa yuvan\u0131n i\u015f\u0131\u011f\u0131n\u0131 yand\u0131ran q\u0131z u\u015faqlar\u0131 ata  evinind\u0259 ke\u00e7irdikl\u0259ri u\u015faql\u0131\u011f\u0131 v\u0259 g\u0259ncliyi \u0259b\u0259di olaraq x\u0259yal d\u00fcnyalar\u0131na  k\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fcrl\u0259r. V\u0259 o ev\u0259 yaln\u0131z qonaq qismind\u0259 gedib-g\u0259l\u0259 bilirl\u0259r. F\u0259rid\u0259  xan\u0131m\u0131n bu \u015ferind\u0259 d\u0259 h\u0259min niskilin i\u015farant\u0131lar\u0131 duyulmaqdad\u0131r. \u015eeiri  oxuyan h\u0259r bir qad\u0131n\u0131n, q\u0131z\u0131n k\u00f6nl\u00fcn\u00fc yand\u0131ran bir \u015feirdir  \u00abAnama m\u0259ktub\u00bb:  <\/p>\n<p>                   Unnucadan z\u0259r d\u00fc\u015f\u00fcbm\u00fc torpa\u011fa,<br \/>\n                   Yarp\u0131zlar\u0131n arx boyuca \u00e7\u0131x\u0131bm\u0131?<br \/>\n                   \u015eeh \u0259l\u0259nib z\u00fcmr\u00fcd donlu yarpa\u011fa<br \/>\n                   R\u0259mb\u0259 bulud kirpiyini s\u0131x\u0131bm\u0131?&#8230;<\/p>\n<p>Xan\u0131m \u015fairin bu \u00fcr\u0259k titr\u0259d\u0259n misralar\u0131n\u0131 h\u0259yacans\u0131z oxumaq m\u00fcmk\u00fcn deyil. M\u00fc\u0259llif, sanki bu m\u0259ktubu b\u00fct\u00fcn analara \u0259rma\u011fan edib. \u00abP\u0259mb\u0259  buludun  kirpiy s\u0131xmas\u0131\u00bb \u0259d\u0259bi tap\u0131nt\u0131d\u0131r. Bilmir\u0259m ba\u015fqa \u015fairl\u0259rin \u015feirl\u0259rind\u0259 var  ya yox, amma F\u0259rid\u0259 L\u0259man \u015ferind\u0259 daha boyal\u0131, daha obrazl\u0131 s\u0259sl\u0259nib.<br \/>\n     \u015eairin kitabda s\u0131ralanm\u0131\u015f, birinci f\u0259silin ilk s\u0259hif\u0259l\u0259rind\u0259 \u00f6z\u00fcn\u0259 yer  alm\u0131\u015f \u015feirl\u0259rind\u0259n biri d\u0259 ham\u0131m\u0131z\u0131n k\u00f6nl\u00fcm\u00fcz\u00fc yax\u0131b-yand\u0131ran, \u00fcr\u0259yimiz\u0259  qubar\u0131 da\u011flar \u00e7\u0259k\u0259n \u0259sir Qaraba\u011f haqq\u0131nda olan \u00abCan Qaraba\u011f\u00bb  \u015feridir:<\/p>\n<p>                  Qan s\u0131zam yaram,<br \/>\n                  Ey \u00fcr\u0259k param,<br \/>\n                  S\u0259nsiz inan ki,<br \/>\n                  \u00d6m\u00fcr bir he\u00e7dir,<br \/>\n                  G\u00fcnl\u0259rim haram,<br \/>\n                  Qaraba\u011f, ay Qaraba\u011f,<br \/>\n                  Qaraba\u011f, can Qaraba\u011f.       <\/p>\n<p>O, burada sad\u0259 folklor diliyl\u0259, laylaya b\u0259nz\u0259r bir harayla uzaqdan-uza\u011fa  \u0259sir Qaraba\u011fla dan\u0131\u015f\u0131r. \u0130\u015f\u011fal alt\u0131nda inl\u0259y\u0259n V\u0259t\u0259nin bir par\u00e7as\u0131na \u015eu\u015faya, La\u00e7\u0131na, K\u0259lb\u0259c\u0259r\u0259, A\u011fdama, yan\u0131b k\u00fcl olmu\u015f, k\u00fcl\u00fc asimana sovrulmu\u015f  Xocal\u0131ya layla \u00e7al\u0131r. Bu laylan\u0131n h\u0131\u00e7q\u0131rt\u0131lar\u0131 \u015fair\u0259nin misralar\u0131ndan  boylan\u0131r, oylan\u0131r. Sanki bizl\u0259r\u0259 s\u0259sl\u0259nir ki, bu torpa\u011f\u0131 unutsaq anam\u0131z\u0131n s\u00fcd\u00fc bizl\u0259r\u0259 haram olsun!..<br \/>\n                   \u015ean\u0131m, \u015f\u00f6hr\u0259tim,<br \/>\n                   \u018fn uca taxt\u0131m,<br \/>\n                   Q\u0131z\u0131ldan baxt\u0131m,<br \/>\n                   \u0130ki g\u00f6z\u00fcms\u0259n,<br \/>\n                   Sevgi k\u00f6z\u00fcms\u0259n,<br \/>\n                   Qaraba\u011f, ay Qaraba\u011f,<br \/>\n                   Qaraba\u011f, can Qaraba\u011f.<\/p>\n<p>Qaraba\u011f\u0131 iki g\u00f6z\u00fc kimi tutan m\u00fc\u0259llif \u00fcr\u0259yind\u0259 Tanr\u0131 xofu olmayan i\u015f\u011fal\u00e7\u0131lara meydan oxuyur. K\u00f6nl\u00fcn\u00fcn duydu\u011fu q\u0259d\u0259r, q\u0259l\u0259minin uydu\u011fu q\u0259d\u0259r yaral\u0131 Qaraba\u011fa layla  deyir, bu layla anam\u0131z\u0131n yan\u011f\u0131s\u0131 sayaq \u015firin g\u0259lir adama\u2026<br \/>\n   \u00abBu yurdu \u00e7iynim\u0259 y\u00fckl\u0259yin m\u0259nim\u00bb \u018fc\u0259b deyimdi, \u0259c\u0259b \u015fahan\u0259, \u015fairan\u0259 tap\u0131nt\u0131d\u0131r. Bu \u015feir haraym\u0131d\u0131r, f\u0259ryadm\u0131d\u0131r, \u0259srl\u0259rl\u0259 ba\u015f\u0131m\u0131za  g\u0259tiril\u0259n m\u00fcsib\u0259tl\u0259r\u0259 etirazm\u0131d\u0131r? Sin\u0259si min bir yerd\u0259n yaral\u0131 V\u0259t\u0259n\u0259<br \/>\nox\u015famad\u0131rm\u0131? Bilmirik, bir onu bilirik ki, bu \u015feir q\u0259lbi yerind\u0259n oynad\u0131r, \u00fcr\u0259yi ahu-nal\u0259 il\u0259 qaynad\u0131r, \u0259lin\u0259 silah g\u00f6t\u00fcr\u00fcb b\u00fct\u00fcn s\u0259rh\u0259dl\u0259ri da\u011f\u0131tmaq ist\u0259yirs\u0259n, s\u0259rg\u0259rdan V\u0259t\u0259nin yaral\u0131 ba\u011fr\u0131n\u0131 ovutmaq ist\u0259yirs\u0259n. \u018fziz oxucular, sizi d\u0259 bu \u015ferin misralar\u0131 il\u0259 tan\u0131\u015f etm\u0259k ist\u0259yirik:<\/p>\n<p>                Bu yurdu \u00e7iynim\u0259 y\u00fckl\u0259yin m\u0259nim,<br \/>\n                Apar\u0131m oca\u011f\u0131, piri g\u0259zdirim.<br \/>\n                N\u0259 q\u0259d\u0259r n\u0259f\u0259si \u00f6z \u00fcst\u00fcnd\u0259dir,<br \/>\n                G\u00f6rs\u00fcn g\u00f6zl\u0259riyl\u0259 diri g\u0259zdirim.<\/p>\n<p>V\u0259t\u0259n yan\u011f\u0131l\u0131 bu misralar\u0131n, F\u0259rid\u0259 L\u0259man, ruhunu v\u0259t\u0259nsev\u0259r k\u00f6n\u00fcll\u0259r\u0259  nec\u0259 mehman  etm\u0259sin? \u015eair bu \u015feird\u0259 v\u0259t\u0259nin pulunu-mal\u0131n\u0131 h\u0259rraca qoyanlar\u0131, hal\u0131na, \u0259hval\u0131na z\u0259rr\u0259c\u0259 yanmayanlar\u0131 \u015fidd\u0259tli t\u0259nqid at\u0259\u015fin\u0259 tutur:<\/p>\n<p>               V\u0259t\u0259n torpa\u011f\u0131ndan yar\u0131yanlardan,<br \/>\n               V\u0259t\u0259n birc\u0259 damla yar\u0131may\u0131bd\u0131,<br \/>\n               V\u0259t\u0259ni h\u0259rraca qoyan d\u0259llallar,<br \/>\n               V\u0259t\u0259n yaras\u0131n\u0131 sar\u0131may\u0131bd\u0131.<\/p>\n<p>\u00abS\u00f6z\u0259 m\u00fc\u015ft\u0259ri\u00bb tap\u0131lmayan \u00abbazarda\u00bb \u00abx\u0131nal\u0131 quzu\u00bblar c\u00f6vlan edir. S\u00f6z  s\u0259n\u0259ti, \u0259d\u0259biyyat q\u0259dir-qiym\u0259tini itirib, onun ba\u015f\u0131na s\u0131\u011fal \u00e7\u0259k\u0259ni yoxdur. Bu zaman\u0259d\u0259 yazana el\u0259 yuxar\u0131dan a\u015fa\u011f\u0131 bax\u0131rlar ki, adam \u00f6z yazd\u0131\u011f\u0131n\u0131n  yerin\u0259 utan\u0131r :<br \/>\n               S\u00f6z\u00fcn m\u00fc\u015ft\u0259risi yoxdur bazarda,<br \/>\n               M\u00fc\u015ft\u0259ri x\u0131nal\u0131 quzu axtar\u0131r.<br \/>\n               S\u00f6z\u00fc arxas\u0131nda, add\u0131m\u0131 iti,<br \/>\n               Yalmana-yalmana d\u00fcz\u00fc axtar\u0131r. <\/p>\n<p>O b\u00fct\u00fcn yamanl\u0131qlar\u0131, pislikl\u0259ri, haramxorlar\u0131, r\u00fc\u015fv\u0259txorlar\u0131 l\u0259n\u0259tl\u0259y\u0259n<br \/>\n-d\u0259n sonra yenid\u0259n V\u0259t\u0259n\u0259 \u00fcz tutur:<\/p>\n<p>               E\u015fit haray\u0131m\u0131, qiyy\u0259l\u0259rimi,<br \/>\n               M\u0259n s\u0259nin d\u0259lin\u0259m, d\u0259lin\u0259m, V\u0259t\u0259n\u2026<\/p>\n<p>M\u00fc\u0259llif m\u0259cnun e\u015fqiyl\u0259 vuruldu\u011fu m\u0259ml\u0259k\u0259tin\u0259 sonda ana sevgisiyl\u0259\\ bir t\u0259skinlik verir.<br \/>\n              D\u0259rdin ged\u0259c\u0259kdir zamin\u0259m, V\u0259t\u0259n!<br \/>\n              M\u0259n s\u0259nin yerin\u0259 \u0259min\u0259m, V\u0259t\u0259n! <\/p>\n<p>O bu xo\u015f sonluqla da \u015ferin ax\u0131r\u0131nc\u0131 misralar\u0131n\u0131 sona yetirir. Deyirl\u0259r ki, \u015fairl\u0259r \u00fcsyan\u00e7\u0131d\u0131rlar, h\u0259yatda ba\u015f ver\u0259n \u00f6zba\u015fnal\u0131qlar\u0131, haqs\u0131zl\u0131qlar\u0131, amans\u0131zl\u0131qlar\u0131 onlar birinci g\u00f6r\u00fcb duyur, misra-misra \u015feir\u0259 g\u0259tirir. Onlar  \u00f6m\u00fcrl\u0259ri boyu V\u0259t\u0259n a\u011fr\u0131s\u0131n\u0131 \u00e7iyinl\u0259rind\u0259 apar\u0131rlar, milli t\u0259\u0259ss\u00fcbke\u015fliyin  da\u015f\u0131y\u0131c\u0131lar\u0131d\u0131r \u015fairl\u0259r. Ana dilinin qoruyucular\u0131d\u0131r, onlar yana-yana do\u011fulur, c\u0259miyy\u0259tin amans\u0131zl\u0131qlar\u0131 i\u00e7ind\u0259 bo\u011fulur. Bu bo\u011fulmalar h\u0259r g\u00fcn olur, g\u00fcnd\u0259 y\u00fcz d\u0259f\u0259! D\u00fcnyalar\u0131n d\u0259yi\u015f\u0259n\u0259 q\u0259d\u0259r ne\u00e7\u0259 k\u0259r\u0259 \u0259zray\u0131l\u0131n a\u011fz\u0131ndan qopur \u015fairl\u0259r\u2026 El\u0259 F\u0259rid\u0259 L\u0259man kimi\u2026 Onun \u00abA b\u0259xt yazan\u00bb \u015ferin\u0259 diqq\u0259t ed\u0259k:<br \/>\n                G\u0259lirs\u0259nmi?! G\u0259l bir yoxla hal\u0131m\u0131,<br \/>\n                \u0130\u00e7in-i\u00e7in s\u00f6k\u00fcl\u0259n\u0259 bir b\u0259xt yaz.<br \/>\n                Buludlar\u0131n g\u00f6z\u00fc doldu hal\u0131mdan,<br \/>\n                Damla-damla t\u00f6k\u00fcl\u0259n\u0259 bir b\u0259xt  yaz.<\/p>\n<p>Adam\u0131n \u015fam kimi \u0259rim\u0259si ifad\u0259si \u0259d\u0259biyyatda tez-tez rast g\u0259lin\u0259n bir  deyimdir. Amma \u00abdamla-damla t\u00f6k\u00fcl\u00bbm\u0259si is\u0259 m\u0259hz F\u0259rid\u0259 L\u0259man  ilham\u0131ndan qopan deyimdir:<br \/>\n                 A b\u0259xt yazan, a b\u0259xt\u0259v\u0259r hardasan?<br \/>\n                 Demirs\u0259nmi \u00fcn\u00fc \u0259r\u015f\u0259 qalxan var.<br \/>\n                 Ba\u011fr\u0131 yan\u0131b hey dolan\u0131b d\u00f6rd yana,<br \/>\n                 Varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 oda-k\u00f6z\u0259 yaxan var.<\/p>\n<p>\u015eair\u0259, sanki b\u0259xti il\u0259 bu \u015feird\u0259 umu-k\u00fcs\u00fc edir. P\u0259ri\u015fan hal\u0131n\u0131n a\u011fr\u0131lar\u0131n\u0131  ona s\u00f6yl\u0259yir, bir candid\u0259si, bir \u0259zizi kimi. Lakin he\u00e7 d\u0259 q\u0259m m\u00f6hn\u0259tin\u0259  yuvarlanm\u0131r. \u00ab\u015e\u00fck\u00fcr s\u0259n\u0259, ya R\u0259bbim\u00bb \u015feirind\u0259 B\u00f6y\u00fck Yaradana \u00fcz tutur:<\/p>\n<p>                   Ruhum g\u00fcl\u0259 b\u0259l\u0259nib,<br \/>\n                   G\u00f6yd\u0259n ulduz \u0259l\u0259nib,<br \/>\n                   Yatm\u0131\u015f b\u0259xtim dill\u0259nib,<br \/>\n                   \u015e\u00fck\u00fcr s\u0259n\u0259, ya R\u0259bbim. <\/p>\n<p>Bu \u015f\u00fckr-s\u0259nalar \u015fair ruhunu cilaland\u0131r\u0131r, h\u0259yat e\u015fqini co\u015fdurur, yaz\u0131b-yaratmaq havas\u0131yla onu haldan-hala sal\u0131r. El\u0259 s\u00f6z\u00fcn sehri, aliliyi d\u0259 \u015fair  ruhunu a\u015f\u0131b-da\u015fd\u0131rmaqdan ibar\u0259tdir. Bizim qad\u0131nlar\u0131m\u0131z\u0131n c\u0259sar\u0259ti, anal\u0131\u011f\u0131, \u0259r ba\u015f\u0131na p\u0259rvan\u0259 kimi dolanma\u011f\u0131, safl\u0131\u011f\u0131, pakl\u0131\u011f\u0131, ki\u015fiyan\u0259 at minib<br \/>\n\u00e7apma\u011f\u0131, \u0259rl\u0259riyl\u0259 d\u00f6y\u00fc\u015fl\u0259rd\u0259 \u015f\u00fccay\u0259t g\u00f6st\u0259rm\u0259kl\u0259ri, tariximizd\u0259 d\u0259, \u0259d\u0259biyyat\u0131m\u0131zda da \u00e7oxdan \u00f6z ucal\u0131\u011f\u0131n\u0131 qoruyub saxlay\u0131r. Qad\u0131n yazarlar\u0131<br \/>\n-m\u0131z\u0131n c\u0259sar\u0259ti d\u0259 bu bax\u0131mdan q\u00fcrurlanmal\u0131 d\u0259y\u0259rl\u0259rimizd\u0259ndir. F\u0259rid\u0259 L\u0259man yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131nda da bu c\u0259sar\u0259tin \u015fahidi oluruq. \u00abP\u0259nc\u0259r\u0259 g\u00f6zl\u00fcy\u00fc  kas\u0131blar \u00fc\u00e7\u00fcn\u00bb \u015ferind\u0259ki bu ifad\u0259 m\u00fc\u0259llifin \u00f6z\u00fcn\u0259 m\u0259xsus ifad\u0259dir:<\/p>\n<p>                   Bir g\u00fcnl\u00fck \u00e7\u00f6r\u0259y\u0259 m\u00f6htac olan var,<br \/>\n                   Kimi bir gec\u0259y\u0259 doqquz min be\u015f y\u00fcz.<br \/>\n                   Ehtiyac i\u00e7ind\u0259 \u00e7apalayan var,<br \/>\n                   Bu q\u0259d\u0259r a\u011fr\u0131ya \u00fcr\u0259k di g\u0259l d\u00f6z. <\/p>\n<p>B\u00fct\u00fcn bu b\u0259rab\u0259rsizlikl\u0259r\u0259, t\u0259r\u0259zinin g\u00f6z\u00fcn\u00fc \u0259yilm\u0259sin\u0259 d\u00f6zm\u0259y\u0259n \u015fair\u0259  \u015ferin b\u0259ndl\u0259rinin birind\u0259 haqs\u0131zl\u0131\u011fa qar\u015f\u0131 bel\u0259 \u00f6z s\u0259sini qald\u0131r\u0131r:<\/p>\n<p>                    Verdiyi quru\u015fu dey\u0259r min d\u0259f\u0259,<br \/>\n                    \u018flini cibin\u0259 atar, ya atmaz. \/<br \/>\n                    On-on be\u015f q\u0259zetd\u0259 yazd\u0131rar azd\u0131r,<br \/>\n                    \u018fndam\u0131 l\u0259k\u0259li, \u00f6z\u00fc nataraz. <\/p>\n<p>S\u00f6z xiridarlar\u0131n\u0131n \u0259ks\u0259riyy\u0259ti \u0259d\u0259biyyat\u0131m\u0131z\u0131n bir qolu olan \u015feirimizd\u0259 poetik k\u0259\u015ffl\u0259r axtar\u0131rlar. Fikrimizc\u0259, \u015feir d\u0259 b\u0259dii yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n dig\u0259r  qollar\u0131 kimi d\u00f6vr\u00fcn a\u011fr\u0131-ac\u0131lar\u0131n\u0131, haqs\u0131zl\u0131qlar\u0131n\u0131 \u0259ks etdirib t\u0259nqid at\u0259\u015fin\u0259  tutmal\u0131d\u0131r. \u018fd\u0259biyyat b\u00fct\u00fcnl\u00fckd\u0259 c\u0259miyy\u0259tin yaralar\u0131n\u0131n sa\u011falmas\u0131na xidm\u0259t etm\u0259lidir. \u018fg\u0259r bel\u0259 deyils\u0259, onda o yarad\u0131c\u0131l\u0131q xalq\u0131n sevgi v\u0259 ist\u0259yini qazana bilm\u0259y\u0259c\u0259k. M\u00fc\u0259llif d\u00fcnyas\u0131n\u0131 d\u0259yi\u015f\u0259n kimi yazd\u0131qlar\u0131 da d\u00fcnyas\u0131n\u0131 d\u0259yi\u015f\u0259c\u0259k. Ola bilsin ki, \u015fairin poeziyas\u0131nda poetik tutum z\u0259if olsun, ah\u0259ng, qafiy\u0259 pozuntular\u0131 olsun, amma y\u00fcks\u0259k  d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259  xalq\u0131n a\u011fr\u0131-ac\u0131lar\u0131ndan b\u0259hs etsin v\u0259 onun m\u0259h\u0259bb\u0259tini qazana bilsin. V\u0259 mill\u0259tin yadda\u015f\u0131nda yazd\u0131qlar\u0131 iz qoysun. Bel\u0259 olanda s\u00f6z adam\u0131 u\u011fur qazana bilir. Biz bu u\u011furun tap\u0131nt\u0131lar\u0131n\u0131 F\u0259rid\u0259 L\u0259man yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131nda  g\u00f6r\u00fcr\u00fck:<\/p>\n<p>                       Yoxdur haqq-hesab\u0131 \u00e7\u0259k\u0259n, \u00e7evir\u0259n,<br \/>\n                       P\u0259nc\u0259r\u0259 g\u00f6zl\u00fcy\u00fc kas\u0131blar \u00fc\u00e7\u00fcn\u2026<br \/>\n                       D\u00fcnyan\u0131n l\u0259z\u0259ti me\u015f\u0259l\u0259r, da\u011flar,<br \/>\n                       \u00c7i\u00e7\u0259kli ormanlar varl\u0131lar \u00fc\u00e7\u00fcn.<\/p>\n<p>\u015eeird\u0259 imkanl\u0131lar\u0131n min bir cah-calalla \u00f6m\u00fcr-g\u00fcn s\u00fcrd\u00fckl\u0259ri, kas\u0131b b\u0259nd\u0259l\u0259rin is\u0259 adi ya\u015fam haqq\u0131n\u0131 \u00f6d\u0259y\u0259n q\u0259pik-quru\u015f i\u00e7ind\u0259 \u0259zildikl\u0259ri misralara k\u00f6\u00e7\u00fcr, d\u00fckan g\u00f6r\u0259nd\u0259 a\u011fz\u0131 sulanan bin\u0259va insanlar\u0131n \u0259hval\u0131 \u015fair \u00fcr\u0259yini yand\u0131r\u0131r v\u0259 q\u0259l\u0259minin ka\u011f\u0131z \u00fcz\u0259rind\u0259 haray\u0131na \u00e7evrilir.<br \/>\n    M\u00fc\u0259llif bac\u0131s\u0131 q\u0131z\u0131 \u015fair\u0259 P\u0259rvan\u0259 Nizam\u0259ddin\u0259 \u015feirl\u0259 yazd\u0131\u011f\u0131 \u00abG\u0259tir\u0259 bils\u0259n, g\u0259tir\u00bb m\u0259ktubunda b\u00fct\u00f6v bir elin ad\u0259t-\u0259n\u0259n\u0259sini ustal\u0131qla, s\u0259n\u0259t<br \/>\n-karl\u0131qla q\u0259l\u0259m\u0259 al\u0131r:<\/p>\n<p>                         Anam\u0131n n\u0259f\u0259sind\u0259n,<br \/>\n                         Atam\u0131n \u0259r s\u0259sind\u0259n,<br \/>\n                         Ya\u015famaq h\u0259v\u0259sind\u0259n,<br \/>\n                         G\u0259tir\u0259 bils\u0259n g\u0259tir. <\/p>\n<p>O, bu \u015feird\u0259 Qazax elind\u0259 bi\u015firil\u0259n yem\u0259kl\u0259rd\u0259n, \u00e7\u0259m\u0259nl\u0259rind\u0259, da\u011flar\u0131nda, yaylaqlar\u0131nda bit\u0259n \u00e7i\u00e7\u0259kl\u0259rd\u0259n, bulaqlardan, b\u00fct\u00f6v bir mahal\u0131n ad\u0259t-\u0259n\u0259l\u0259rind\u0259n b\u0259hs edir. Bizim t\u0259r\u0259fl\u0259rd\u0259 n\u0259 qurud  haz\u0131rlanar, n\u0259 d\u0259 qatlama bi\u015firirl\u0259r. \u015eair\u0259 yazd\u0131\u011f\u0131 bu m\u0259nzum m\u0259ktub vasit\u0259si il\u0259 oxucusunu s\u00f6z qatar\u0131na mindirib ustal\u0131qla \u00e7\u0259kib \u00f6z yerl\u0259rin\u0259 apar\u0131r, ad\u0259t-\u0259n\u0259n\u0259l\u0259ri v\u0259 m\u0259tb\u0259xi il\u0259 onu tan\u0131\u015f edir. Bax poeziyan\u0131n u\u011furu budur. \u015eair\u0259nin \u00abBir meydan ist\u0259yir\u0259m\u00bb \u015feiri Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259sinin veteran\u0131 \u015fair\u0259 Aida V\u00fcsala  ithaf olunub. \u015eeird\u0259 b\u00fct\u00fcnl\u00fckd\u0259 ke\u00e7mi\u015fimizd\u0259 v\u0259 bug\u00fcn\u00fcm\u00fczd\u0259  q\u0259hr\u0259manl\u0131q g\u00f6st\u0259r\u0259n qad\u0131nlar\u0131m\u0131z\u0131n ad\u0131 sadalan\u0131r. \u015eeird\u0259 Qaraba\u011f  m\u00fcharib\u0259sind\u0259 can\u0131 odlar g\u00f6rm\u00fc\u015f Salat\u0131n\u0131n, G\u00fclt\u0259kinin, M\u0259leyk\u0259nin, Famil\u0259nin, Aidan\u0131n, Ruxsar\u0259nin, G\u00fclar\u0259nin adlar\u0131 yad edilir, \u015f\u00fcca\u0259tl\u0259ri dil\u0259  g\u0259tirilir:<\/p>\n<p>                          Ey ki\u015fi libas\u0131 gey\u0259nl\u0259r,<br \/>\n                          S\u00f6zl\u0259rini h\u00fcn\u0259rl\u0259 dey\u0259nl\u0259r,<br \/>\n                          \u00c7a\u011f\u0131r\u0131n Salat\u0131n\u0131, G\u00fclt\u0259kini,<br \/>\n                          M\u0259leyk\u0259ni, Famil\u0259ni, Aidan\u0131,<br \/>\n                          Cavahiri, R\u00fcxsar\u0259ni, G\u00fclaran\u0131,<br \/>\n                          Aya\u011f\u0131m\u0131z alt\u0131ndan torpaq qa\u00e7may\u0131bsa,<br \/>\n                          S\u0259mam\u0131z haqs\u0131zl\u0131qdan u\u00e7may\u0131bsa\u2026  <\/p>\n<p>F\u0259rid\u0259 L\u0259man\u0131n \u00abBir meydan ist\u0259yir\u0259m\u00bb \u015feiri b\u00fct\u00f6v bir mill\u0259ti  d\u00f6y\u00fc\u015f\u0259, vuru\u015fa, qisasa \u00e7a\u011f\u0131r\u0131r. Ona g\u00f6r\u0259 s\u00f6z x\u0259nc\u0259rd\u0259n itidir deyirl\u0259r, s\u00f6z\u00fcn g\u00fcc\u00fc, dizin g\u00fcc\u00fcd\u00fcr! Bu g\u00fcc\u00fcn, bu t\u0259p\u0259rin alovu adam\u0131n \u00fcr\u0259yini  yand\u0131r\u0131r, damarlar\u0131n\u0131 cu\u015fa g\u0259tirir. Bax budur v\u0259t\u0259np\u0259rv\u0259r poyeziya. B\u00f6y\u00fck rus \u015fairi Nekrasov demi\u015fdir: \u00ab\u015eair olmaya bil\u0259rs\u0259n, ancaq v\u0259t\u0259nda\u015f olmaq borcundur.\u00bb \u00c7\u00fcnki V\u0259t\u0259nin varl\u0131\u011f\u0131 onun v\u0259t\u0259nda\u015f\u0131ndan asl\u0131d\u0131r. M\u00fc\u0259llifin \u00abTamahkar\u00bb, \u00abOyaq olmaq ist\u0259mir\u0259m\u00bb, \u00abS\u0259ni m\u0259n a\u011fartd\u0131m, ay qara sa\u00e7\u0131m\u00bb, \u00abA\u011faladan a\u011flad\u0131r\u00bb, \u00abV\u0259t\u0259n d\u0259rdi\u00bb, \u00abG\u00f6rm\u0259mi\u015f\u00bb, \u00abSevin V\u0259t\u0259ni\u00bb kimi \u015feirl\u0259ri mill\u0259tin c\u0259falar\u0131ndan, \u00fczl\u0259\u015fdiyi haqs\u0131zl\u0131q v\u0259 \u00f6zba\u015fnal\u0131qlardan b\u0259hs edir. \u00abSevgi d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259l\u0259ri\u00bb \u015ferind\u0259 \u015fair el\u0259 bil bir anl\u0131q da olsa \u0259zablar i\u00e7ind\u0259 \u00e7\u0131rp\u0131nan ruhunu dinc\u0259ldir:<\/p>\n<p>                     Bir azca yax\u0131n otur,<br \/>\n                     Bir azca mehriban ol,<br \/>\n                     Ba\u015f\u0131n\u0131 qoy \u00e7iynim\u0259.<br \/>\n                     \u018fll\u0259rini ver m\u0259n\u0259.<br \/>\n                     Bax g\u00f6z\u00fcm\u00fcn i\u00e7in\u0259,<br \/>\n                     Bax q\u0259lbimin su\u00e7una,\\<br \/>\n                     S\u0259ni sevir\u0259m ax\u0131!   <\/p>\n<p>H\u0259qiqi m\u0259h\u0259bb\u0259t a\u011fr\u0131-ac\u0131larla cilalansa da onun \u015firinliyi, sevdal\u0131l\u0131\u011f\u0131 insan  ruhunda, \u015f\u00fcurunda \u015fahan\u0259 bir taxt qurub. \u015eair s\u00f6zl\u0259 m\u0259h\u0259bb\u0259tini ovudur. S\u00f6z \u0259slind\u0259 g\u00f6z\u0259g\u00f6r\u00fcnm\u0259z bir varl\u0131qd\u0131r, onun dair\u0259si geni\u015fdir, sonsuzdur. O, b\u00fct\u00fcn d\u00f6v\u00fcrl\u0259ri yerind\u0259n silk\u0259l\u0259m\u0259y\u0259 qadirdir. Biz bu qadirliyin ucal\u0131\u011f\u0131n\u0131 F\u0259rid\u0259 L\u0259man yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131nda g\u00f6r\u00fcr\u00fck. \u015eair iqtidarda olan hakimiyy\u0259tin u\u011furlar\u0131na g\u00f6z yummur. \u00d6lk\u0259nin birinci xan\u0131m\u0131, mill\u0259t v\u0259kili Mehriban \u018fliyevaya h\u0259sr etdiyi \u00abXan\u0131m Mehriban\u00bb \u015feirin\u0259 b\u0259st\u0259kar Zabit\u0259 M\u0259mm\u0259dova musiqi d\u0259 b\u0259st\u0259l\u0259yib. Kitab\u0131n \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc f\u0259silind\u0259 m\u0259rhum prezident Heyd\u0259r \u018fliyev haqq\u0131nda yazd\u0131\u011f\u0131 \u00abOnu zaman se\u00e7ib\u00bb poemas\u0131 da bu q\u0259bild\u0259ndir. Bu poema g\u00f6rk\u0259mli b\u0259st\u0259kar C\u00f6vd\u0259t Hac\u0131yevin 8-ci simfoniyas\u0131n\u0131n \u015feir m\u0259tini kimi d\u0259 g\u00f6t\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015fd\u00fcr. Bu f\u0259sild\u0259 h\u0259min poeman\u0131n ingilisc\u0259 t\u0259rc\u00fcm\u0259si d\u0259 yer al\u0131b. M\u00fc\u0259llif xalq\u0131n i\u015f\u0131ql\u0131 g\u0259l\u0259c\u0259yi \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n z\u0259hm\u0259tini poeziyaya g\u0259tirir, \u00f6z k\u00f6n\u00fcl prizmas\u0131ndan bax\u0131r v\u0259 y\u00fcks\u0259k qiym\u0259t verir. \u015eair kitab\u0131n ikinci f\u0259silini n\u0259v\u0259si \u018fmirxana h\u0259sr edib. \u018fmirxan\u0131n d\u00fcnyaya g\u0259li\u015find\u0259n t\u0259sirl\u0259nib yazd\u0131qlar\u0131 \u015feirl\u0259r el\u0259 fidan balalar\u0131m\u0131z\u0131n ham\u0131s\u0131na \u015famildir:<br \/>\n                   S\u0259n V\u0259t\u0259n a\u015fiqi, Torpaq a\u015fiqi,<br \/>\n                   S\u0259man ayd\u0131n olsun, h\u0259yat\u0131n nurlu.<br \/>\n                   S\u0259n el\u0259 b\u00f6y\u00fc ki, el\u0259 ya\u015fa ki,<br \/>\n                   Baxanda h\u0259r zaman g\u00f6r\u00fcm qururlu!<\/p>\n<p>Onun \u00ab\u015eirin pay verib\u00bb, \u00abSar\u0131l bu bayra\u011fa\u00bb, \u00ab\u018fmirxan \u00e7a\u011f\u0131r\u0131r\u00bb, \u00abYaz\u0131q s\u0259r\u00e7\u0259l\u0259r\u00bb, \u00abQ\u0131z\u0131lg\u00fcl\u00fcms\u0259n\u00bb, \u00abXurcun \u0259hvalat\u0131\u00bb, \u00abBu ki, ayrand\u0131r\u2026\u00bb kimi b\u0259dii u\u011furlar\u0131 g\u00fcl balar\u0131m\u0131za g\u00f6z\u0259l t\u00f6hf\u0259dir. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc f\u0259sild\u0259 m\u00fc\u0259llifin B\u00f6y\u00fck V\u0259t\u0259n M\u00fcharib\u0259sinin a\u011fr\u0131-ac\u0131lar\u0131ndan b\u0259hs ed\u0259n \u00abAbum\u00fcsl\u00fcm dastan\u0131\u00bb polkovnik-leytenant Abum\u00fcsl\u00fcm Bax\u015f\u0131yev\u0259 h\u0259sr olunub. Poema uzaq c\u0259bh\u0259l\u0259rd\u0259 can\u0131n\u0131 g\u00fcll\u0259 qaba\u011f\u0131na vermi\u015f bir v\u0259t\u0259n o\u011flunun ke\u00e7diyi h\u0259yat yolunun m\u00fcsib\u0259tl\u0259rind\u0259n b\u0259hs edir. F\u0259rid\u0259 L\u0259man\u0131n \u00abAnama m\u0259ktub\u00bb kitab\u0131n\u0131n \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc f\u0259silind\u0259 b\u0259\u015f\u0259ri hissl\u0259rl\u0259 yo\u011furulmu\u015f \u00abF\u0259l\u0259stin\u00bb poemas\u0131 da yer al\u0131r.<br \/>\nBu ki\u00e7ik poemada m\u00fc\u0259llif sin\u0259si da\u011fl\u0131-d\u00fcy\u00fcnl\u00fc F\u0259l\u0259stin xalq\u0131n\u0131n a\u011fr\u0131-ac\u0131lar\u0131n\u0131 \u00f6z\u00fcm\u00fcz\u00fcn ba\u015f\u0131m\u0131za g\u0259tirimi\u015f m\u00fcsib\u0259tl\u0259rl\u0259 uzal\u015fd\u0131r\u0131r:<\/p>\n<p>                Azadl\u0131q olmayan yerd\u0259 \u00e7at\u0131\u015fmaz hava,<br \/>\n                Olmaz d\u0259rdl\u0259r\u0259 d\u0259va\u2026<br \/>\n                Bir zaman \u0259zab k\u00f6yn\u0259yind\u0259n do\u011fulmu\u015fuq,<br \/>\n                Qan i\u00e7ind\u0259 bo\u011fulmu\u015fuq\u2026<\/p>\n<p>1947-ci ild\u0259n f\u0259lak\u0259tl\u0259r t\u00fcst\u00fcs\u00fcnd\u0259 bo\u011fulan f\u0259l\u0259stin anas\u0131 bu g\u00fcn d\u0259 d\u0259rd i\u00e7ind\u0259 \u00e7apalay\u0131r, Balalar\u0131 g\u00fcll\u0259baran edilir, haqq\u0131 tapdalan\u0131r, \u0259zablardan m\u00fctil\u0259\u015fmi\u015f d\u00fcnya susur. Sonda m\u00fc\u0259llif F\u0259l\u0259stinl\u0259 Qaraba\u011f\u0131n m\u00fcsib\u0259tini eynil\u0259\u015fdirir. Eyni dair\u0259d\u0259n qaynaqlanan \u0259lli qanl\u0131, ba\u015f\u0131 haval\u0131, pulu \u00e7ox, vicdan\u0131 yox z\u00fcl\u00fcmkarlar \u015feytanla \u00fcnsiyy\u0259td\u0259n yorulmur, bulan\u0131q sular durulmur ki, durulmur. D\u00fcnyan\u0131n h\u0259r yerind\u0259 m\u00fcs\u0259lman insan\u0131n haqq\u0131 tapdalan\u0131r, b\u0259xtin\u0259 su calan\u0131r, varl\u0131\u011f\u0131 paralan\u0131r, \u00fcr\u0259yi yaralan\u0131r. F\u0259rid\u0259 L\u0259man da m\u0259hz bu haqs\u0131zl\u0131qlara qar\u015f\u0131 q\u0259l\u0259mini itil\u0259yir, cahan\u0131 \u0259yri yola yuvarlayanlarla s\u00f6z sava\u015f\u0131na \u00e7\u0131x\u0131r.<br \/>\n    Yaz\u0131m\u0131n \u0259vv\u0259lki s\u0259hif\u0259l\u0259rind\u0259 qeyd etdiyim kimi F\u0259rid\u0259 L\u0259man ictimaiyy\u0259t\u00e7i bir xan\u0131md\u0131r. Ona g\u00f6r\u0259 onun dair\u0259si \u00e7ox geni\u015fdir. Ziyal\u0131 t\u0259b\u0259q\u0259 il\u0259 daim \u00fcnsiyy\u0259td\u0259 olan xan\u0131m s\u0259n\u0259\/tkar\u0131n \u00fcnvan\u0131na \u00e7oxlu sayda \u015feirl\u0259r h\u0259sr olunub, m\u0259ktublar yaz\u0131l\u0131b. H\u0259m d\u0259 F\u0259rid\u0259 L\u0259man \u00f6z\u00fc d\u0259  yarad\u0131c\u0131l\u0131qla m\u0259\u015f\u011ful olan qad\u0131n v\u0259 ki\u015fi s\u0259n\u0259tkarlarm\u0131za \u00e7oxlu sayda \u015feirl\u0259r h\u0259sr edib. Haqq d\u00fcnyas\u0131na qovu\u015fmu\u015f B\u0259xtiyar Vahabzad\u0259, Mirvarid Dilbazi m\u00fc\u0259llifin yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 bar\u0259d\u0259 \u00f6z tutarl\u0131 fikirl\u0259rin bildiribl\u0259r. \u018fd\u0259biyyat al\u0259mind\u0259 tan\u0131nm\u0131\u015f q\u0259l\u0259m sahibl\u0259ri F\u0259rid\u0259 L\u0259man yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 y\u00fcks\u0259k qiym\u0259tl\u0259ndirib. M\u00fcxt\u0259lif vaxtlarda, m\u00fcxt\u0259lif m\u0259tbu orqanlar\u0131nda onun alim, \u015fair, jurnalist-publisist kimi u\u011furlu faliyy\u0259tind\u0259n k\u00f6n\u00fcl dolusu s\u00f6z a\u00e7\u0131l\u0131b. El\u0259 \u00abAnama m\u0259ktub\u00bb kitab\u0131n\u0131n d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc f\u0259sili d\u0259 m\u00fc\u0259llif haqq\u0131nda yaz\u0131lan says\u0131z m\u0259ktub v\u0259 m\u0259qal\u0259l\u0259rd\u0259n ibar\u0259tdir. Alim, jurnalist, \u015fair F\u0259rid\u0259 xan\u0131m L\u0259man n\u0259inki \u00f6lk\u0259mizd\u0259, h\u0259tta m\u0259ml\u0259k\u0259t xaricind\u0259 d\u0259 tan\u0131n\u0131r. Onun \u00f6lk\u0259mizd\u0259n k\u0259narda, qon\u015fu \u0130ran v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259d\u0259 \u015feirl\u0259ri \u00e7ap olunub. V\u0259 F\u0259rid\u0259 xan\u0131m bu \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n bir \u015fair xan\u0131m\u0131 kimi tan\u0131n\u0131r, sevilir, q\u0259l\u0259min\u0259, \u015f\u0259xsiyy\u0259tin\u0259 h\u00f6rm\u0259t v\u0259 ehtiramla yana\u015f\u0131l\u0131r. Bir s\u0131ra \u00f6d\u00fcl v\u0259 m\u00fckafatlar\u0131n da\u015f\u0131c\u0131yc\u0131s\u0131d\u0131r. F\u0259rid\u0259 L\u0259man Allah adam\u0131d\u0131r, m\u00fcq\u0259dd\u0259s Hacc ziyar\u0259tind\u0259 olub. Biz d\u0259 F\u0259rid\u0259 xan\u0131m L\u0259man\u0131n s\u0259n\u0259t u\u011furlar\u0131 il\u0259 q\u00fcrur duyur, ona m\u00f6hk\u0259m can sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 v\u0259 yarad\u0131c\u0131l\u0131q sevincl\u0259ri dil\u0259yirik.<br \/>\nS\u0259sin daima zirv\u0259l\u0259rd\u0259n e\u015fidilsin, Allah\u0131n n\u0259z\u0259ri \u00fcst\u00fcnd\u0259n \u0259skik olmas\u0131n, F\u0259rid\u0259 L\u0259man\u2026<\/p>\n<p>   26-27.07.2010 Pirallah\u0131<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>S\u00d6ZD\u018fN KE\u00c7\u018fN VARLIQ Mill\u0259tin, xalq\u0131n varl\u0131\u011f\u0131 v\u0259 do\u011fuldu\u011fu m\u0259kan onun yaratd\u0131\u011f\u0131 s\u00f6z x\u0259zin\u0259si il\u0259, k\u0259tan \u00fcz\u0259rind\u0259 \u0259srl\u0259ri dil a\u00e7d\u0131r\u0131b dan\u0131\u015fd\u0131ran r\u0259ngli boyalar\u0131yla,&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"class_list":["post-63","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-mqallr"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/shirinxanim-shadiman.net\/yenilikler\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/63","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/shirinxanim-shadiman.net\/yenilikler\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/shirinxanim-shadiman.net\/yenilikler\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/shirinxanim-shadiman.net\/yenilikler\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/shirinxanim-shadiman.net\/yenilikler\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=63"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/shirinxanim-shadiman.net\/yenilikler\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/63\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":64,"href":"https:\/\/shirinxanim-shadiman.net\/yenilikler\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/63\/revisions\/64"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/shirinxanim-shadiman.net\/yenilikler\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=63"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/shirinxanim-shadiman.net\/yenilikler\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=63"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/shirinxanim-shadiman.net\/yenilikler\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=63"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}