{"id":2087,"date":"2018-05-27T14:08:27","date_gmt":"2018-05-27T18:08:27","guid":{"rendered":"http:\/\/shirinxanim-shadiman.net\/yenilikler\/?p=2087"},"modified":"2018-05-29T12:16:18","modified_gmt":"2018-05-29T16:16:18","slug":"2087","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/shirinxanim-shadiman.net\/yenilikler\/?p=2087","title":{"rendered":""},"content":{"rendered":"<p>&nbsp;<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/shirinxanim-shadiman.net\/yenilikler\/wp-content\/uploads\/AZpressAZ-shirinxanim-keri.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-medium wp-image-1789\" src=\"https:\/\/shirinxanim-shadiman.net\/yenilikler\/wp-content\/uploads\/AZpressAZ-shirinxanim-keri-150x300.jpg\" alt=\"\" width=\"150\" height=\"300\" srcset=\"https:\/\/shirinxanim-shadiman.net\/yenilikler\/wp-content\/uploads\/AZpressAZ-shirinxanim-keri-150x300.jpg 150w, https:\/\/shirinxanim-shadiman.net\/yenilikler\/wp-content\/uploads\/AZpressAZ-shirinxanim-keri.jpg 230w\" sizes=\"auto, (max-width: 150px) 100vw, 150px\" \/><\/a><\/p>\n<p>M\u0259h\u0259mm\u0259d \u018fmin R\u0259sulzad\u0259 v\u0259<\/p>\n<p>AZ\u018fRBAYCAN C\u00dcMHUR\u0130YY\u018fT\u0130<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Ulu istiqlall\u0131m\u0131zn s\u00f6nm\u0259y\u0259n ulduzu olan Ulu \u00d6nd\u0259r M\u0259mm\u0259d \u018fmin R\u0259sulzad\u0259 haqq\u0131nda fikirl\u0259rimi istiqlal f\u0259daimizin \u00f6z s\u00f6zl\u0259ri il\u0259 ba\u015flamaq ist\u0259yir\u0259m.<\/p>\n<p><em>\u201cB\u00f6y\u00fck d\u00fcnya m\u00fcharib\u0259si b\u00f6y\u00fck Rusiya inqilab\u0131n\u0131 do\u011furdu. B\u00f6y\u00fck Rusiya inqilab\u0131 is\u0259 mill\u0259t h\u00fcququnu b\u00fct\u00fcn geni\u015fliyi il\u0259 meydana atd\u0131.<\/em><\/p>\n<p><em>\u0130nsanlara h\u00fcriyy\u0259t, mill\u0259tl\u0259r\u0259 istiqlal!<\/em><\/p>\n<p><em>Ah, Az\u0259rbaycan! Biz s\u0259nin haqq\u0131n\u0131\u00a0 t\u0259l\u0259b etm\u0259k deyil, yaln\u0131z ad\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u0259m\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn n\u0259 q\u0259d\u0259r m\u0259ruz\u0259l\u0259r\u0259 rast g\u0259ldik, n\u0259 q\u0259d\u0259r t\u00f6hm\u0259tl\u0259r\u0259 m\u0259ruz qald\u0131q!<\/em><\/p>\n<p><em>Az\u0259rbaycan muxtariyy\u0259ti diyorduq: soldan v\u0259 sa\u011fdan h\u0259r n\u00f6v h\u00fccuma m\u0259ruz qal\u0131rd\u0131q.<\/em><\/p>\n<p><em>Biz, Az\u0259rbaycan torpaqlar\u0131n\u0131 q\u0131zd\u0131ran at\u0259\u015fi-m\u00fcq\u0259dd\u0259si k\u00f6ks\u00fcm\u00fczd\u0259 b\u0259sl\u0259m\u0259k istiyoruz: biz\u0259 Moskvada yanacaq \u201cm\u0259\u015f\u0259li\u201d ni\u015fan veriyorlard\u0131. Biz elm\u0259, m\u0259d\u0259niyy\u0259t\u0259 \u00f6z dilimizin, \u00f6z m\u0259d\u0259niyy\u0259timizin ruhu, r\u0259ngi il\u0259 p\u0259rv\u0259rd\u0259 edilmi\u015f bir mill\u0259t \u00e7\u0131xarmaq istiyoruz: biz\u0259 \u018fr\u0259bistan\u0131 g\u00f6st\u0259riyorlard\u0131.\u201d<\/em><\/p>\n<p><em>Bu s\u00f6zl\u0259rin m\u00fc\u0259llifi Ulu \u00d6nd\u0259rimiz M\u0259mm\u0259d \u018fmin R\u0259sulzad\u0259dir. Hans\u0131 ki, \u00f6mr\u00fc boyu h\u0259yat\u0131n\u0131 Az\u0259rbaycan u\u011frunda f\u0259da ed\u0259n, Az\u0259rbaycan yolunda isti oca\u011f\u0131ndan did\u0259rgin d\u00fc\u015f\u0259n, ail\u0259sind\u0259n V\u0259t\u0259nini \u00fcst\u00fcn tutub Avropada Az\u0259rbaycan dey\u0259r\u0259k \u00f6mr\u00fc boyu f\u0259\u011fan ed\u0259n M\u0259mm\u0259d \u018fmin R\u0259sulzad\u0259! H\u0259yat yolda\u015f\u0131n\u0131n, ata-anas\u0131n\u0131n, qohum-\u0259qrabas\u0131n\u0131n, k\u00f6rp\u0259 balalar\u0131n\u0131n ahu-f\u0259ryad\u0131 \u00fcr\u0259yin\u0259 b\u0131\u00e7aq kimi saplansa da Az\u0259rbaycan h\u0259qiq\u0259tl\u0259rini D\u00fcnyaya \u00e7atd\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn \u00f6mr\u00fcn\u00fc q\u00fcrb\u0259tl\u0259rd\u0259 ke\u00e7ir\u0259n M\u0259mm\u0259d \u018fmin&#8230;<\/em><\/p>\n<p><em>C\u00fcmhuriyy\u0259timizin 100 illiyi il\u0259 ba\u011fl\u0131 \u00fcr\u0259k s\u00f6zl\u0259rimi q\u0259l\u0259m\u0259 almaq sevdas\u0131na d\u00fc\u015fd\u00fcm. D\u00fczd\u00fcr bu sevda, bu ist\u0259k, bu sevgi m\u0259n\u0259 c\u00fcmhuriyy\u0259t a\u015fiql\u0259rin\u0259 yazd\u0131\u011f\u0131m \u015feirl\u0259rd\u0259 yer al\u0131b, amma \u015feirin dili ba\u015fqa, n\u0259srin dili bir ba\u015fqa&#8230;\u00e7\u00fcnki n\u0259sird\u0259 ist\u0259dikl\u0259rini geni\u015f \u015f\u0259kild\u0259 q\u0259l\u0259m\u0259 almaq imkan\u0131 yaran\u0131r, \u015feir ilhamdan do\u011far, n\u0259sir \u00fcr\u0259kd\u0259n&#8230;Etiraf edir\u0259m ki, m\u0259n M\u0259mm\u0259d \u018fmin R\u0259sulzad\u0259 a\u015fiqiy\u0259m&#8230;Bu Ki\u015fiy\u0259 heyr\u0259tl\u0259nm\u0259y\u0259 bilmir\u0259m, bu ki\u015fini he\u00e7 bir var-d\u00f6vl\u0259t, s\u0259rv\u0259t, xarici \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 \u201cindiki v\u0259t\u0259n a\u015fiql\u0259ri \u201ckimi c\u0259h-calal, banklara doldurulan haram-halal pul-para, g\u00f6z\u0259l yay\u015fay\u0131\u015f \u00f6z\u00fcn\u0259 c\u0259lb etm\u0259yib&#8230;M\u0259mm\u0259d \u018fmin R\u0259sulzad\u0259, t\u0259k f\u0259rdin, ail\u0259nin yox, B\u00fct\u00f6v Az\u0259rbaycan\u0131n m\u0259cnunu, a\u015fiqi idi&#8230;Bu a\u015fiqlik onu hans\u0131 m\u0259hrumiyy\u0259tl\u0259r\u0259 d\u00fc\u00e7ar etm\u0259di&#8230;Yurd-yuvas\u0131ndan oldu, balalar\u0131n\u0131n \u00fcz\u00fcn\u0259 \u00f6m\u00fcrl\u00fck h\u0259sr\u0259t qald\u0131, balalar\u0131n\u0131n, ail\u0259sinin onun \u00fcz\u00fcnd\u0259n \u00e7\u0259kdiyi s\u00fcrg\u00fcnl\u0259rin, g\u00fcll\u0259nm\u0259l\u0259rin, basq\u0131lar\u0131n qulaq \u015fahidi oldu. Bu g\u00fcn d\u0259 M\u0259mm\u0259d \u018fminin ad\u0131 q\u0131sqancl\u0131qla \u00e7\u0259kilir, onun ad\u0131 g\u0259l\u0259nd\u0259 s\u00fckut yaran\u0131r, bu s\u00fckutun i\u00e7ind\u0259n Ulu \u00d6nd\u0259rin, B\u00f6y\u00fck Ki\u015finin sur\u0259ti boylan\u0131r, bir kims\u0259 bunu inkar ed\u0259 bilm\u0259z, \u00e7\u00fcnki inkar etm\u0259y\u0259 haqq yox, taq\u0259t yox, s\u00f6z yox&#8230;\u0259dal\u0259ti n\u0259 q\u0259d\u0259r bo\u011fsalar da o \u00f6z\u00fcnd\u0259 g\u00fcc tap\u0131b yenid\u0259n dir\u00e7\u0259lm\u0259y\u0259 ba\u015flay\u0131r&#8230;<\/em><\/p>\n<p><em>M\u0259mm\u0259d \u018fmin R\u0259sulzad\u0259 kim idi&#8230;onun haqq\u0131nda q\u0131sa aray\u0131\u015f&#8230;<\/em><\/p>\n<p>M\u018fH\u018fMM\u018fD \u018fM\u0130N HACI MOLLA \u018fL\u018fKB\u018fR O\u011eLU R\u018fSULZAD\u018f \u2013 1884-c\u00fc ilin yanvar\u0131n 31-d\u0259 Bak\u0131n\u0131n Novxan\u0131 k\u0259ndind\u0259 dindar ail\u0259d\u0259 d\u00fcnyaya g\u00f6z a\u00e7m\u0131\u015fd\u0131r. \u0130lk t\u0259hsilini maarifp\u0259rv\u0259r ziyal\u0131lar\u0131m\u0131zdan Sultan M\u0259cid Q\u0259nizad\u0259nin ilk d\u0259f\u0259 \u0259sas\u0131n\u0131 qoydu\u011fu v\u0259 m\u00fcdirlik etdiyi 2-ci \u201cM\u00fcs\u0259lmani v\u0259 rusi\u201d m\u0259kt\u0259bind\u0259 alm\u0131\u015fd\u0131. \u015eeir v\u0259 m\u0259qal\u0259l\u0259ri il\u0259 o d\u00f6vr\u00fcn tan\u0131nm\u0131\u015f q\u0259zet v\u0259 jurnallar\u0131ndan \u201c\u0130r\u015fad\u201d, \u201cT\u0259r\u0259qqi\u201d, \u201cF\u00fcyuzat\u201d v\u0259 s. m\u0259tbuat orqanlar\u0131nda f\u0259al \u00e7\u0131x\u0131\u015f edirdi. G\u0259nc ya\u015flar\u0131ndan inqilabi h\u0259r\u0259kata qo\u015fulmu\u015f, S\u0259ttarxan\u0131n r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 \u0130ran monarxiyas\u0131n\u0131 silk\u0259l\u0259y\u0259n milli-azadl\u0131q m\u00fcbariz\u0259sin\u0259 r\u0259\u011fb\u0259t b\u0259sl\u0259mi\u015f, bu h\u0259r\u0259kat\u0131n f\u0259dail\u0259ri il\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015fm\u00fc\u015fd\u00fcr. O, 1910-cu ild\u0259 \u0130ran Demokratik partiyas\u0131n\u0131n \u00f6z\u00fcl\u00fcn\u00fc qoyanlardan biridir. 1911-ci ilin oktyabr\u0131nda Bak\u0131da Ta\u011f\u0131 Na\u011f\u0131 o\u011flu, M\u0259h\u0259mm\u0259d \u018fli R\u0259sulzad\u0259 v\u0259 Abbas Kaz\u0131mzad\u0259nin yaratd\u0131\u011f\u0131 \u201cT\u00fcrk \u0259d\u0259mi-m\u0259rk\u0259ziyy\u0259t M\u00fcsavat\u201d firq\u0259sinin tezlikl\u0259 \u00fczv\u00fc olur v\u0259 onun liderl\u0259rind\u0259n birin\u0259 \u00e7evrilir. M.\u018f.R\u0259sulzad\u0259 1917-ci ilin oktyabr\u0131nda M\u00fcsavat\u0131n Bak\u0131da ke\u00e7iril\u0259n 1-ci qurultay\u0131nda partiya MK-n\u0131n s\u0259dri se\u00e7ilir. Ondan \u0259vv\u0259l is\u0259 Rusiya D\u00f6vl\u0259t Dumas\u0131n\u0131n deputat\u0131 v\u0259siq\u0259sini da\u015f\u0131y\u0131rd\u0131.<\/p>\n<p>Onun haqq\u0131nda \u201cAz\u0259rbaycan\u201d q\u0259zetinin 1918-ci il tarixli 35-ci n\u00f6mr\u0259sind\u0259 bel\u0259 yaz\u0131l\u0131rd\u0131: \u201cSevgili m\u00fch\u0259rririmiz, ist\u0259kli natiqimiz, mill\u0259t yolunda can\u0131n\u0131 nisar ed\u0259n c\u0259ma\u0259t xadimimiz Rasulzad\u0259 M\u0259h\u0259mm\u0259d \u018fmin c\u0259nablar\u0131 3 g\u00fcnd\u00fcr \u015f\u0259h\u0259rimiz\u0259 varid olmu\u015fdur. Az\u0259rbaycan imar\u0259tinin binas\u0131n\u0131 qoyan, bu u\u011furda qeyr\u0259tli h\u0259yat\u0131n\u0131 t\u0259hl\u00fck\u0259y\u0259 atm\u0131\u015f olan M\u0259h\u0259mm\u0259d \u018fmin \u0259f\u0259ndi biz Az\u0259rbaycan t\u00fcrkl\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn i\u015f\u0131ql\u0131 bir y\u0131ld\u0131z rolu oynayaraq, istiqlali-milli yolunun Nikolay v\u0259 Protonov d\u00f6vr\u00fcn\u00fcn z\u00fclm gec\u0259l\u0259rind\u0259 bel\u0259 mill\u0259t m\u00fcsafirl\u0259rin\u0259 yol g\u00f6st\u0259rm\u0259si, r\u0259hb\u0259rlik etm\u0259sil\u0259 V\u0259t\u0259nimiz\u0259 b\u00f6y\u00fck bir xidm\u0259t g\u00f6st\u0259rmi\u015fdir. H\u0259l\u0259 n\u00f6vcavan ik\u0259n 1905 inqilab\u0131ndan sonra meydani-siyas\u0259t v\u0259 ictimaiy\u0259 at\u0131laraq, o vaxt yenic\u0259 t\u0259sis\u0259 ba\u015flayan milli-siyasi t\u0259\u015fkilat\u0131m\u0131zda m\u00fch\u00fcm m\u00f6vqel\u0259r tutduqdan sonra irtica d\u00f6vr\u00fcn\u00fcn h\u00fclulil\u0259 rus qarag\u00fcruhunun q\u0259z\u0259bin\u0259 giriftar olub, \u0130rana qa\u00e7m\u0131\u015f v\u0259 orada d\u0259xi m\u00fcs\u0259lmanlar\u0131n m\u0259nafeini can\u0131ndan \u0259ziz tutaraq, \u0130ran inqilab\u00e7\u0131lar\u0131 il\u0259 \u0259l-\u0259l\u0259 ver\u0259r\u0259k bir t\u0259r\u0259fd\u0259n \u201c\u0130rani-nou\u201d q\u0259zet\u0259si n\u0259\u015fril\u0259 mill\u0259tin f\u0259dail\u0259r z\u00fcmr\u0259sind\u0259 M\u0259h\u0259mm\u0259d \u018fli \u015fah\u0131n yax\u0131c\u0131, y\u0131x\u0131c\u0131 keyf mai\u015fas\u0131 m\u00fcqabilin\u0259 m\u00fcbariz\u0259 etmi\u015fdir&#8230; Bak\u0131n\u0131n Rusiyayam\u0131, Az\u0259rbaycanam\u0131 m\u0259xsus olmas\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259sind\u0259 M\u0259h\u0259mm\u0259d \u018fmin \u018ff\u0259ndi tarixi, m\u0259d\u0259ni, iqtisadi d\u0259lill\u0259r il\u0259 Bak\u0131n\u0131n Az\u0259rbaycan\u0131n ba\u015f\u0131 v\u0259 g\u00f6z\u00fc oldu\u011funu isbata qalxm\u0131\u015f v\u0259 haqq\u0131m\u0131zda bunca haqs\u0131zl\u0131q i\u015fl\u0259mi\u015f olan d\u00f6vl\u0259tl\u0259r\u0259 protesto vermi\u015fdi.<\/p>\n<p>20 ya\u015f\u0131ndan bu g\u00fcn\u0259d\u0259k 31 il m\u00fcdd\u0259tind\u0259 t\u00fcrkl\u00fck, islaml\u0131q, h\u00fcrriyy\u0259t v\u0259 istiqlaliyy\u0259t u\u011frunda M\u0259h\u0259mm\u0259d \u018fmin \u0259f\u0259ndi f\u00f6vq\u0259lad\u0259 f\u0259dakarl\u0131q ibraz etmi\u015fdir\u201d.<\/p>\n<p>1918-ci ilin 28 may\u0131nda qurulan Az\u0259rbaycan xalq c\u00fcmhuriyy\u0259ti 1920-ci ilin aprelin 27-d\u0259 ax\u015fam saat 11-d\u0259 Az\u0259rbaycan C\u00fcmhuriyy\u0259ti M\u0259clisi-M\u0259busan\u0131n f\u00f6vq\u0259lad\u0259 iclas\u0131nda s\u0259s \u00e7oxlu\u011fu il\u0259 7 b\u0259ndlik q\u0259rar \u0259sas\u0131nda hakimiyy\u0259t dinc yolla kommunistl\u0259r\u0259 t\u0259hvil verildi. Az sonra repressiyalar ba\u015flad\u0131, M.\u018f.R\u0259sulzad\u0259 d\u0259 gizl\u0259nm\u0259y\u0259 m\u0259cbur oldu. Lakin o, tezlikl\u0259 h\u0259bs\u0259 al\u0131nm\u0131\u015f, yaln\u0131z V.\u0130.Stalinin bu i\u015f\u0259 m\u00fcdaxil\u0259sind\u0259n sonra azad edilmi\u015fdir. Bir m\u00fcdd\u0259t Moskvada i\u015fl\u0259s\u0259 d\u0259, 1922-ci ild\u0259n M\u0259h\u0259mm\u0259d \u018fmin b\u0259yin taleyinin m\u00fchacir\u0259t d\u00f6vr\u00fc ba\u015flay\u0131r. T\u00fcrkiy\u0259d\u0259 v\u0259 Almaniyada ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 ill\u0259rd\u0259 \u201c\u018fsrimizin S\u0259yavu\u015fu\u201d, \u201c\u0130stiqlal m\u0259fkur\u0259si v\u0259 g\u0259nclik\u201d, \u201c\u00c7a\u011fda\u015f Az\u0259rbaycan \u0259d\u0259biyyat\u0131\u201d, \u201c\u00c7a\u011fda\u015f Az\u0259rbaycan tarixi\u201d v\u0259 s. \u0259s\u0259rl\u0259rini yazm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p>R\u0259sulzad\u0259 \u00f6mr\u00fcn\u00fcn sonlar\u0131na yax\u0131n,\u00a0<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/1951\">1951<\/a>-ci il\u00a0<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/26_avqust\">26 avqust<\/a>,\u00a0<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/1952\">1952<\/a>-ci il 28 may,\u00a0<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/1953\">1953<\/a>-c\u00fc il\u00a0<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/28_may\">28 may<\/a>\u00a0olmaqla Az\u0259rbaycan xalq\u0131na 3 d\u0259f\u0259 m\u00fcraci\u0259t etmi\u015fdir: M\u0259n bu m\u00fcraci\u0259tl\u0259ri q\u0131sald\u0131lm\u0131\u015f \u015f\u0259kild\u0259 d\u0259y\u0259rli oxucular\u0131n diqq\u0259tin\u0259 yetirm\u0259k ist\u0259yir\u0259m.<\/p>\n<p><strong>26 avqust 1951<\/strong><\/p>\n<table>\n<tbody>\n<tr>\n<td width=\"20\"><\/td>\n<td><em>&#8220;M\u0259n M\u0259h\u0259mm\u0259d \u018fmin R\u0259sulzad\u0259 &#8220;Amerkan\u0131n S\u0259si&#8221; radiosundan dan\u0131\u015f\u0131ram. H\u0259sr\u0259tini \u00e7\u0259kdiyimiz \u0259ziz V\u0259t\u0259nin\u0259 xitab ed\u0259 bilm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn buna m\u00fct\u0259\u015f\u0259kkir\u0259m. Bu radio Birl\u0259\u015fik Amerika D\u00f6vl\u0259tl\u0259rinin parlaq tarixini yaradan demokrasi fikirl\u0259rini yay\u0131r. Bu fikirl\u0259r ba\u015fl\u0131ca 2 \u0259sasa dayan\u0131r: \u0130nsanlara azadl\u0131q, mill\u0259tl\u0259r\u0259 istiqlal!<\/em><\/p>\n<p><em>&#8220;Bundan 33 il \u0259vv\u0259l Birinci D\u00fcnya h\u0259rbinin sonunda \u00e7arl\u0131q rejimi \u00e7\u00f6kt\u00fc; V\u0259t\u0259nimizi istila v\u0259 istibdad\u0131 alt\u0131nda tutan Rusiya \u0130mperatorlu\u011fu da\u011f\u0131ld\u0131. Az\u0259rbaycanl\u0131lar ill\u0259rd\u0259n b\u0259ri g\u00f6zl\u0259dikl\u0259ri f\u00fcrs\u0259ti \u0259l\u0259 ke\u00e7irdil\u0259r:milli v\u0259 m\u00fcst\u0259qil bir C\u00fcmhuriyy\u0259t qurdular&#8230;<\/em><\/p>\n<p><em>Demokratiyan\u0131n bu y\u00fcks\u0259s \u0259saslar\u0131n\u0131 h\u0259yata ke\u00e7irm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fc qurulan milli h\u00f6k\u00fcm\u0259t iki il ya\u015fad\u0131. Tariximizin \u0259n \u015fanl\u0131 d\u00f6vr\u00fcn\u00fc t\u0259\u015fkil ed\u0259n bu q\u0131sa m\u00fcdd\u0259td\u0259 h\u0259rbd\u0259n v\u0259 h\u0259rc-m\u0259rcd\u0259n \u00e7\u0131xan yurdumuzda \u0259mniyy\u0259t v\u0259 asayi\u015f b\u0259rpa edildi. Laz\u0131m olan zabit v\u0259 \u0259dal\u0259t m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259ri qurtuldu. Sosial reformlara giri\u015fildi. Milli maarif\u0259 \u0259h\u0259miyy\u0259t verildi. M\u0259d\u0259niyy\u0259t d\u00fcnyas\u0131 il\u0259 t\u0259masa g\u0259lindi. Qon\u015fularla yax\u015f\u0131 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r t\u0259sis olundu. N\u0259tic\u0259d\u0259 B\u00f6y\u00fck Avropa d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri v\u0259 Birl\u0259\u015fik Amerika t\u0259r\u0259find\u0259n C\u00fcmhuriyy\u0259timizin istiqlal\u0131 tan\u0131nd\u0131; Lenin v\u0259 Stalinin imzalar\u0131 il\u0259 m\u00fcs\u0259lman mill\u0259tl\u0259rin\u0259 s\u00f6zd\u0259 h\u00fcrriyy\u0259t v\u0259 istiqlal v\u0259d ed\u0259n bol\u015fevikl\u0259r i\u015fd\u0259 t\u00fcrk v\u0259 m\u00fcs\u0259lman d\u00fcnyas\u0131nda qurulan ilk c\u00fcmhuriyy\u0259ti Q\u0131z\u0131l Ordunun \u00fcst\u00fcn q\u00fcvv\u0259l\u0259ri il\u0259 zorlad\u0131lar. Xalq\u0131m\u0131z t\u0259cav\u00fcz\u0259 qar\u015f\u0131 var q\u00fcvv\u0259ti il\u0259 sava\u015fd\u0131; f\u0259q\u0259t, heyhat m\u0259\u011flub oldu. N\u0259tic\u0259d\u0259 milli ordunu da\u011f\u0131td\u0131lar, milli ziyal\u0131lar\u0131 k\u0259sdil\u0259r, milli s\u0259rv\u0259ti ya\u011fma ed\u0259r\u0259k Moskvaya g\u00f6t\u00fcrd\u00fcl\u0259r. Bir s\u00f6zl\u0259 m\u0259ml\u0259k\u0259ti sovetl\u0259\u015fdirdil\u0259r.<\/em><\/p>\n<p><em>Tarixin \u0259n q\u0259ddar bir istibdad\u0131n\u0131 quran bol\u015fevikl\u0259r sovet rejimin\u0259 utanmadan demokratiya deyirl\u0259r.Sovetl\u0259rl\u0259 h\u0259qiqi demokratiya aras\u0131nda yerd\u0259n g\u00f6y\u0259 q\u0259d\u0259r f\u0259rq vard\u0131r,v\u0259t\u0259nda\u015flar!<\/em><\/p>\n<p><em>\u018fziz Az\u0259rbaycanl\u0131lar! B\u00fct\u00fcn d\u00fcnyadan \u0259laq\u0259niz k\u0259silmi\u015f v\u0259 t\u0259kl\u0259nmi\u015fsiniz. \u018ftraf\u0131n\u0131zda sizi xarici al\u0259md\u0259n ay\u0131ran d\u0259mir bir p\u0259rd\u0259 vard\u0131r. Ba\u015f\u0131n\u0131z min bir b\u0259la v\u0259 f\u0259lak\u0259tl\u0259r i\u00e7ind\u0259dir. Bu b\u0259lal\u0131 v\u0259 f\u0259lak\u0259tli ya\u015fay\u0131\u015f\u0131 bol\u015fevik propaqanda\u00e7\u0131lar\u0131 siz\u0259 ideal bir h\u0259yat kimi q\u0259l\u0259m\u0259 verirl\u0259r. Sovetl\u0259r xaricind\u0259 qalan d\u00fcnyadak\u0131 h\u0259yat\u0131 f\u0259lak\u0259td\u0259n v\u0259 s\u0259fal\u0259td\u0259n ibar\u0259t bir h\u0259yat kimi t\u0259svir edirl\u0259r. \u0130nanmay\u0131n\u0131z qarda\u015flar! D\u00fcnyada asud\u0259 ya\u015fayan, qorxu bilm\u0259y\u0259n azad insanlar, azad mill\u0259tl\u0259r v\u0259 m\u00fcst\u0259qil d\u00f6vl\u0259tl\u0259r vard\u0131r. Bu mill\u0259tl\u0259rin ya\u015fad\u0131qlar\u0131 m\u0259ml\u0259k\u0259tl\u0259rd\u0259 insan\u0131n n\u0259 fikrin\u0259, n\u0259 vicdan\u0131na, n\u0259 d\u0259 iman\u0131na t\u0259s\u0259ll\u00fcd ed\u0259n yoxdur. Azad insanlar\u0131n birliyind\u0259n ibar\u0259t olan m\u00fcst\u0259qil mill\u0259tl\u0259r \u00f6z-\u00f6zl\u0259rini idar\u0259 edirl\u0259r.<\/em><\/p>\n<p><em>Azadl\u0131q v\u0259 milli istiqlal prinsipl\u0259rini bundan 175 il \u0259vv\u0259l Amerika, 33 il \u0259vv\u0259l d\u0259 Az\u0259rbaycan b\u0259yannam\u0259si elan etmi\u015fdil\u0259r. B\u00fct\u00fcn d\u00fcnyan\u0131n s\u0259ad\u0259ti kimi Az\u0259rbaycan\u0131n xilas\u0131 da bu \u0259saslar\u0131n tamamil\u0259 g\u0259r\u00e7\u0259kl\u0259\u015fm\u0259sin\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r.T\u0259krar edir\u0259m &#8211; \u0130nsanlara azadl\u0131q, Mill\u0259tl\u0259r\u0259 istiqlal!&#8221;\u00a0<\/em><\/td>\n<td width=\"20\"><\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<p><strong>28 may 1952<\/strong><\/p>\n<table>\n<tbody>\n<tr>\n<td width=\"20\"><\/td>\n<td><em>&#8220;\u018fziz v\u0259t\u0259nda\u015flar! Bu g\u00fcn siz\u0259 Az\u0259rbaycan tarixinin \u0259n b\u00f6y\u00fck g\u00fcn\u00fc m\u00fcnasib\u0259ti il\u0259 xitab edir\u0259m.34 il \u0259vv\u0259l bu g\u00fcn Az\u0259rbaycan Milli \u015euras\u0131 Az\u0259rbaycan C\u00fcmhuriyy\u0259tini qurdu v\u0259 istiqlal\u0131 b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyaya bildirdi.Bu b\u00f6y\u00fck hadis\u0259 il\u0259 biz 100 il s\u00fcr\u0259n \u00e7ar \u0259sirliyind\u0259n qurtulduq.Az\u0259rbaycan mill\u0259ti bu g\u00fcnd\u0259n etibar\u0259n d\u00fcnya d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri aras\u0131nda m\u00fcst\u0259qil bir m\u00f6vqe tutma\u011fa \u0259zm etdi.<\/em><\/p>\n<p><em>Az\u0259rbaycan\u0131n 19-cu \u0259srin ba\u015flar\u0131nda Rusiya \u00e7arl\u0131\u011f\u0131na qar\u015f\u0131 g\u00f6st\u0259rdiyi m\u00fcbariz\u0259 h\u0259y\u0259canl\u0131 s\u0259hn\u0259l\u0259rl\u0259 doludur.Cavad xan\u0131n rus i\u015f\u011fal\u00e7\u0131lar\u0131na qar\u015f\u0131 &#8220;\u00f6lm\u0259k var,d\u00f6nm\u0259k yoxdur&#8221; dey\u0259r\u0259k \u015f\u0259hid olmas\u0131 Az\u0259rbaycan m\u0259rdliyinin bir n\u00fcmun\u0259sidir.<\/em><\/p>\n<p><em>Tarixin h\u0259r d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 il\u0259ri fikirl\u0259ri m\u0259nims\u0259y\u0259n Az\u0259rbaycan xalq\u0131 \u0259srimizin hakim ideologiyas\u0131na uyaraq qurdu\u011fu m\u00fcst\u0259qil d\u00f6vl\u0259t\u0259 c\u00fcmhuriyy\u0259t \u015f\u0259klini verdi.T\u00fcrk v\u0259 m\u00fcs\u0259lman d\u00fcnyas\u0131n\u0131n birinci c\u00fcmhuriyy\u0259ti Milli \u015eura t\u0259r\u0259find\u0259n n\u0259\u015fr olunan istiqlal b\u0259yannam\u0259sind\u0259ki \u0259sas prinsipl\u0259r \u00fcz\u0259rind\u0259 quruldu.Bu prinsipl\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259:<br \/>\n1-Az\u0259rbaycan xalq\u0131 hakimiy\u0259t haqq\u0131na malik, Az\u0259rbaycan da tam h\u00fcquqlu bir d\u00f6vl\u0259tdir<br \/>\n2-M\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259tinin idar\u0259 \u015f\u0259kli xalq c\u00fcmhuriy\u0259tidir.<br \/>\n3-Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriy\u0259ti b\u00fct\u00fcn mill\u0259tl\u0259r, x\u00fcsus\u0259nd\u0259 qon\u015fulu mill\u0259t v\u0259 d\u00f6vl\u0259tl\u0259rl\u0259 yax\u015f\u0131 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r qurmaqdad\u0131r.<br \/>\n4-Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriy\u0259ti mill\u0259t, m\u0259zh\u0259b, sinfi v\u0259 cinsi f\u0259rqi g\u00f6zl\u0259m\u0259d\u0259n h\u00fcdudlar\u0131 i\u00e7ind\u0259 ya\u015fayan b\u00fct\u00fcn v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131na siyasi v\u0259 m\u0259d\u0259ni h\u00fcquqlar\u0131 t\u0259min edir.<\/em><em>\u201d<\/em><\/td>\n<td width=\"20\"><\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<p><strong>28 may 1953<\/strong><\/p>\n<table>\n<tbody>\n<tr>\n<td width=\"20\"><\/td>\n<td><em>&#8220;M\u0259d\u0259niyy\u0259t tariximizin \u015fanl\u0131 fikir adamlar\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n alq\u0131\u015flanan azadl\u0131q v\u0259 istiqlal fikri m\u0259ml\u0259k\u0259timizd\u0259 yerl\u0259\u015fib v\u0259 bu, ir\u0259li d\u00fcnya demokratiyas\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n d\u0259 t\u0259qdirl\u0259 qar\u015f\u0131lan\u0131rd\u0131. Y\u00fcz ild\u0259n b\u0259ri \u00fcst\u00fcm\u00fcz\u0259 \u00e7\u00f6k\u0259n istibdad v\u0259 istila h\u0259yulat\u0131 art\u0131q bizd\u0259n uzaqla\u015f\u0131rd\u0131. Heyhat, q\u0259d\u0259rin imtanlar\u0131 tamam deyilmi\u015f. Qanl\u0131 \u00e7ar istibdad\u0131n\u0131n yerini bu d\u0259f\u0259 ondan daha qanl\u0131 bol\u015fevik istibdad\u0131 tutdu. Azadl\u0131q v\u0259 istiqlal\u0131m\u0131z q\u0131z\u0131l istila\u00e7\u0131lar\u0131n qanl\u0131 ayaqlar\u0131 alt\u0131nda \u0259zildi. M\u00fcqavim\u0259t ed\u0259n m\u0259ml\u0259k\u0259td\u0259 qan g\u00f6vd\u0259y\u0259 \u00e7\u0131xd\u0131.<\/em><\/p>\n<p><em>Bundan bir ay \u0259vv\u0259l 28 apreld\u0259 sovet propaqand\u00e7\u0131lar\u0131 bu fahi\u015f istila hadis\u0259sini siz\u0259 bir azadl\u0131q v\u0259 istiqlal hadis\u0259si kimi g\u00f6st\u0259rdil\u0259r. S\u00f6zd\u0259 siz\u0259 d\u00fcnyan\u0131n \u0259n azad v\u0259 \u0259n demokrat bir rejimi kimi q\u0259l\u0259m\u0259 veril\u0259n sovet qurulu\u015fu i\u015fd\u0259 \u0259n q\u0259ddar v\u0259 \u0259n yalan\u00e7\u0131 bir istibdad rejimidir. M\u00fcqayis\u0259 etm\u0259k imkan\u0131nda olsayd\u0131n\u0131z, bunun n\u0259 d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 do\u011fru oldu\u011funu g\u00f6z\u00fcn\u00fczl\u0259 g\u00f6r\u0259rdiniz. Azadl\u0131\u011f\u0131n\u0131z\u0131 \u0259linizd\u0259n alanlar qorxmurlarsa, d\u0259mir p\u0259rd\u0259ni qald\u0131rs\u0131nlar, azadl\u0131q elan etsinl\u0259r. Ed\u0259 bilm\u0259zl\u0259r, \u00e7\u00fcnki a\u011fla qara meydana \u00e7\u0131xar. Onlar \u015f\u0259bb\u0259r\u0259 kimidirl\u0259r, g\u00fcn\u0259\u015fd\u0259n qa\u00e7arla<\/em><em>r.<\/em><\/p>\n<p><em>Az\u0259rbaycan v\u0259 onunla b\u0259rab\u0259r b\u00fct\u00fcn Qafqasiya cumhuriyy\u0259tl\u0259ri h\u0259qiqi azadl\u0131q v\u0259 istiqlallar\u0131na 1918-in may\u0131s\u0131nda qovu\u015fdular. 1920-d\u0259 is\u0259 bu azadl\u0131q v\u0259 istiqlal q\u0131z\u0131l rus ordusu t\u0259r\u0259find\u0259n \u00fcst\u00fcn q\u00fcvv\u0259tl\u0259rl\u0259 qanla v\u0259 at\u0259\u015fl\u0259 bas\u0131r\u0131ld\u0131. Faci\u0259l\u0259r v\u0259 q\u0259hr\u0259manlarla dolu olan m\u00fccadil\u0259d\u0259 on minl\u0259rl\u0259 v\u0259t\u0259nda\u015f \u015f\u0259hid oldu. 1920 istilas\u0131na qar\u015f\u0131 1918 istiqlal haqq\u0131n\u0131 m\u00fcdafi\u0259 ed\u0259n Qafqasiya mill\u0259tl\u0259ri indi 33 ildir ki m\u00fcxt\u0259lif vasit\u0259l\u0259rl\u0259 m\u00fccadil\u0259 edirl\u0259r. Zaman-zaman dramatik \u015f\u0259kill\u0259r al\u0131nan bu m\u00fccadil\u0259d\u0259 vaxt\u0131l\u0259 yalan\u00e7\u0131 kommunist \u015f\u00fcarlar\u0131na aldanan yol azm\u0131\u015f b\u0259zi v\u0259t\u0259nda\u015flar bel\u0259 bu g\u00fcn h\u0259qiqi mill\u0259t\u00e7il\u0259r v\u0259 v\u0259t\u0259np\u0259r\u0259stl\u0259r c\u0259bh\u0259sin\u0259 ke\u00e7mi\u015fl\u0259rdir.<\/em><\/p>\n<p><em>\u00a0<\/em><\/p>\n<p><em>Yaban\u00e7\u0131 istila\u00e7\u0131 \u00fcz\u0259rin\u0259 \u0259cn<\/em><em>\u0259bi m\u0259ml\u0259k\u0259tl\u0259r\u0259 s\u0131\u011f\u0131nm\u0131\u015f olan Qafqasiya emiqrantlar\u0131 milli istiqlal davas\u0131n\u0131 m\u0259d\u0259ni d\u00fcnya \u0259fkari-\u00fcmumiyy\u0259tin\u0259 anlatmaqdad\u0131rlar. Bu v\u0259zif\u0259ni ifada n\u0259 kimi m\u00fc\u015fk\u00fcll\u0259r\u0259 u\u011frad\u0131\u011f\u0131m\u0131zdan burada b\u0259hs etm\u0259nin yeri deyildir. Bu q\u0259d\u0259r dem\u0259k laz\u0131md\u0131r ki, sovetl\u0259rd\u0259, kommunist rejimin\u0259 d\u00fc\u015f\u0259n mill\u0259tl\u0259rin h\u0259r c\u00fcr\u0259 haqq v\u0259 h\u00fcquqdan m\u0259hrum qullardan ibar\u0259t c\u0259miyy\u0259tl\u0259r hal\u0131na g\u0259ldiyini azad d\u00fcnyaya anlatmaq \u00e7ox kolay olmam\u0131\u015fd\u0131r. \u015e\u00fck\u00fcr ki hadis\u0259l\u0259r biz\u0259 k\u00f6m\u0259k edir. D\u00fcnya sovet h\u0259qit\u0259tini g\u00f6rm\u0259y\u0259 ba\u015flay\u0131b. S\u0259kkiz ild\u0259n b\u0259ri h\u0259rbi bitirmi\u015f ik\u0259n s\u00fclh\u0259 qovu\u015fa bilm\u0259y\u0259n d\u00fcnya art\u0131q m\u0259s\u0259l\u0259ni anlay\u0131r. Bilir ki, azadl\u0131q v\u0259 insan haqlar\u0131n\u0131 inkar ed\u0259n kommunistl\u0259r m\u00fc\u0259zz\u0259m bir d\u00f6vl\u0259t hal\u0131nda ayaqda durduqca v\u0259 d\u00fcnya inqilab at\u0259\u015fi il\u0259 yand\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn kibrit \u00e7\u0259kdikc\u0259 yer \u00fcz\u00fcnd\u0259 he\u00e7 zaman s\u00fclh v\u0259 asayi\u015f qurula bilm\u0259y\u0259c\u0259kdir. Azadl\u0131q cahan\u015f\u00fcmul bir fikirdir. Bir t\u0259k \u0259sir insan, bir t\u0259k \u0259sir mill\u0259t vaqii qald\u0131qca d\u00fcnya h\u0259qiqi azadl\u0131q v\u0259 \u0259mniyy\u0259t \u00fcz\u00fc g\u00f6r\u0259 bilm\u0259z.<\/em><\/p>\n<p><em>1918 may\u0131s\u0131ndak\u0131 tarixi q\u0259rarlar\u0131 il\u0259 azadl\u0131q sev\u0259n birl\u0259\u015fmi\u015f mill\u0259tl\u0259r c\u0259bh\u0259sind\u0259 yer alan Qafqasiya mill\u0259tl\u0259rinin m\u00fcq\u0259dd\u0259ratlar\u0131 azad mill\u0259tl\u0259rin m\u00fcq\u0259dd\u0259ratlar\u0131 il\u0259 ba\u011flanm\u0131\u015fd\u0131r. Rusiyadan ayr\u0131lman\u0131n bir irtica, ba\u015fqalar\u0131ndan ayr\u0131lman\u0131nsa bir inqilab oldu\u011funu s\u00f6yl\u0259y\u0259n sovet diktatoru Stalin \u00f6lm\u00fc\u015fd\u00fcr. Amma onun iki\u00fczl\u00fc sistemi-stalinizm h\u0259l\u0259 ayaqdad\u0131r. Bu sistem g\u00fcn ke\u00e7dikd\u0259 d\u00fcnya h\u0259qiq\u0259tl\u0259ri il\u0259 daha \u00e7ox qar\u015f\u0131la\u015fmaqda, haqqla batil, yalanla do\u011fru \u00fcz-\u00fcz\u0259 g\u0259lm\u0259kd\u0259dir. \u015e\u00fcbh\u0259sizdir ki, bir g\u00fcn h\u0259qiq\u0259t par\u0131ldayacaq. Azadl\u0131q \u0259sas\u0131n\u0131, birl\u0259\u015fmi\u015f mill\u0259tl\u0259r prinsipini v\u0259 insan haqlar\u0131n\u0131 tutan t\u0259r\u0259f qalib g\u0259l\u0259c\u0259kdir. Bu qalibiyy\u0259t g\u00fcn\u0259\u015fi q\u0131z\u0131l istibdad z\u00fclm\u00fc alt\u0131nda inliy\u0259n \u0259ziz v\u0259t\u0259nimizd\u0259 1918 28 may\u0131s kimi yenid\u0259n do\u011facaqd\u0131r. Buna q\u0259tiyy\u0259n \u015f\u00fcbh\u0259 etm\u0259yin \u0259ziz v\u0259t\u0259nda\u015flar.<\/em><\/p>\n<p><em>\u00dc\u00e7r\u0259ngli istiqlal bayra\u011f\u0131n\u0131 d\u00f6\u015fl\u0259rind\u0259 g\u0259zdir\u0259n buradak\u0131 v\u0259t\u0259n ayr\u0131s\u0131 bizl\u0259rd\u0259n, orada h\u0259r c\u00fcr\u0259 qorxu v\u0259 t\u0259zyiq alt\u0131nda q\u0259lbl\u0259ri istiqlal e\u015fqil\u0259 \u00e7\u0131rp\u0131nan azadl\u0131q ayr\u0131s\u0131 sizl\u0259r\u0259 candan salamlar g\u00f6nd\u0259rir, 28 may\u0131s istiqlal qurbanlar\u0131n\u0131n \u0259ziz ruhlar\u0131 h\u00fczurunda h\u00f6rm\u0259tl\u0259 \u0259yilir v\u0259 h\u0259r iki t\u0259r\u0259fi birl\u0259\u015fdir\u0259n milli b\u00f6y\u00fck h\u0259sr\u0259ti \u015fairin beytil\u0259 dil\u0259 g\u0259tirir\u0259m: S\u0259n bizims\u0259n, bizims\u0259n, durduqca b\u0259d\u0259nd\u0259 can, ya\u015fa, ya\u015fa, \u00e7ox ya\u015fa, ey \u015fanl\u0131 Az\u0259rbaycan!&#8221;<\/em><\/td>\n<td width=\"20\"><\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<p><a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/Ankara_Universiteti\">Ankara Universitetinin<\/a>\u00a0tibb fak\u00fclt\u0259sinin klinikas\u0131nda \u015f\u0259k\u0259r x\u0259st\u0259liyind\u0259n yatan M\u0259h\u0259mm\u0259d \u018fmin\u00a0<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/1955\">1955<\/a>-ci il mart\u0131n 6-da gec\u0259 saat on bir\u0259 on d\u0259qiq\u0259 qalm\u0131\u015f \u00fc\u00e7 d\u0259f\u0259\u00a0<em>&#8220;Az\u0259rbaycan, Az\u0259rbaycan, Az\u0259rbaycan!&#8221;<\/em>\u00a0dey\u0259r\u0259k \u0259b\u0259diyy\u0259t\u0259 qovu\u015fdu. Ankara radiosu mart\u0131n 7-sind\u0259 saat 22:45-d\u0259 sabiq Az\u0259rbaycan milli \u015f\u00fcras\u0131n\u0131n s\u0259dri M.\u018f.R\u0259sulzad\u0259nin v\u0259fat etdiyi x\u0259b\u0259rini t\u0259\u0259ss\u00fcfl\u0259 b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyaya yayd\u0131. Mart\u0131n 8-d\u0259 Ankaran\u0131n Hac\u0131 Bayram m\u0259scidind\u0259 M.\u018f.R\u0259sulzad\u0259nin dostlar\u0131 onun tabutu ba\u015f\u0131nda f\u0259xri qarovulda dayand\u0131lar.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/Bak%C4%B1_D%C3%B6vl%C9%99t_Universiteti\">Bak\u0131 D\u00f6vl\u0259t Universitetinin<\/a>\u00a0yaranmas\u0131 da M.\u018f.R\u0259sulzad\u0259nin ad\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. Bu m\u0259s\u0259l\u0259 \u0259traf\u0131nda o, bir ne\u00e7\u0259 d\u0259f\u0259\u00a0<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/Milli_M%C9%99clis\">Az\u0259rbaycan Parlamentind\u0259<\/a>\u00a0\u00e7\u0131x\u0131\u015f etmi\u015f v\u0259 universitetin a\u00e7\u0131lmas\u0131n\u0131 q\u0259ti t\u0259l\u0259b etmi\u015fdir. Universitetin ilk rektoru olmu\u015f professor\u00a0<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/w\/index.php?title=V.%C4%B0.Razumovski&amp;action=edit&amp;redlink=1\">V.\u0130.Razumovski<\/a>\u00a0<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/1922\">1922<\/a>-ci ild\u0259 \u00e7ap etdirdiyi\u00a0<em>&#8220;Bak\u0131 \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 universitetin \u0259sas\u0131n\u0131n qoyulmas\u0131&#8221;<\/em>\u00a0adl\u0131 xatir\u0259 o\u00e7erkind\u0259 yaz\u0131r:<\/p>\n<p><em>&#8220;M.\u018f.R\u0259sulzad\u0259nin say\u0259sind\u0259, onun g\u00fcc\u00fc, maarif\u00e7ilik k\u00f6m\u0259yi il\u0259 &#8220;M\u00fcsavat&#8221; partiyas\u0131nda universitetin a\u00e7\u0131q v\u0259 gizli d\u00fc\u015fm\u0259nl\u0259ri partiyan\u0131n q\u0259rar\u0131na tabe olma\u011fa m\u0259cbur olmu\u015flar. Biz \u00f6z t\u0259r\u0259fimizd\u0259 art\u0131q iki partiyaya malik idik. &#8220;M\u00fcsavat&#8221; v\u0259 sosialistl\u0259r, bu da parlamentd\u0259 \u00e7oxlu\u011fu t\u0259min edirdi&#8221;<\/em>.\u00a0<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/1920\">1920<\/a>-ci ilin mart ay\u0131nda Bak\u0131da rus dilind\u0259 \u00e7apdan \u00e7\u0131xm\u0131\u015f,\u00a0<em>&#8220;1920-ci il \u00fc\u00e7\u00fcn Az\u0259rbaycan respublikas\u0131n\u0131n t\u0259qvim-\u00fcnvan\u0131nda&#8221;<\/em>\u00a0qeyd edilib ki, M.\u018f.R\u0259sulzad\u0259\u00a0<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/BDU\">BDU<\/a>-nun Tarixi-filologiya fak\u00fclt\u0259sind\u0259 &#8220;Osmanl\u0131 \u0259d\u0259biyyat\u0131 tarixind\u0259n&#8221; d\u0259rs demi\u015fdir.<\/p>\n<p>O, burjua xadimi kimi onu su\u00e7lama\u011fa \u00e7al\u0131\u015fanlara cavab olaraq yaz\u0131rd\u0131 ki,\u00a0<em>&#8220;M\u0259n kas\u0131b\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131n \u00fcz\u00fcnd\u0259n ali t\u0259hsil d\u0259 ala bilm\u0259mi\u015f\u0259m, \u00f6z pulu il\u0259 Rusiyada v\u0259 Q\u0259rbi avropada t\u0259hsil al\u0131b v\u0259 bu g\u00fcn \u00f6z\u00fcn\u00fc bol\u015fevik kimi q\u0259l\u0259m\u0259 ver\u0259n sizl\u0259ri n\u0259 adland\u0131rmaq olar&#8221;<\/em>?<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/Az%C9%99rbaycanl%C4%B1\">Az\u0259rbaycanl\u0131<\/a>\u00a0d\u00f6vl\u0259t v\u0259 ictimai xadimi, siyas\u0259t\u00e7i v\u0259 publisist,\u00a0<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/Az%C9%99rbaycan_Xalq_C%C3%BCmhuriyy%C9%99ti\">Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259tinin<\/a>\u00a0(<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/1918\">1918<\/a>&#8211;<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/1920\">1920<\/a>) banil\u0259rind\u0259n v\u0259\u00a0<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/Az%C9%99rbaycan\">Az\u0259rbaycan<\/a>\u00a0siyasi m\u00fchacir\u0259tinin liderl\u0259rind\u0259n biri M\u0259mm\u0259d \u018fmin R\u0259sulzad\u0259 <a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/Az%C9%99rbaycan_tarixi\">Az\u0259rbaycan tarixinin<\/a>\u00a0\u0259n g\u00f6rk\u0259mli v\u0259 b\u00f6y\u00fck \u015f\u0259xsiyy\u0259tl\u0259rind\u0259n olub, Az\u0259rbaycan milli istiqlal h\u0259r\u0259kat\u0131na ba\u015f\u00e7\u0131l\u0131q etmi\u015fdir. Onun\u00a0<em>&#8220;Bir k\u0259r\u0259 y\u00fcks\u0259l\u0259n bayraq, bir daha enm\u0259z!&#8221; <\/em>ifad\u0259si\u00a0<a href=\"https:\/\/az.wikipedia.org\/wiki\/XX_%C9%99sr\">XX \u0259srd<\/a>\u0259 Az\u0259rbaycanda m\u00fcst\u0259qillik h\u0259r\u0259kat\u0131n\u0131n \u015f\u00fcar\u0131 olmu\u015fdur.<\/p>\n<p>Sonda \u00f6z\u0259l arzumu qeyd etm\u0259k ist\u0259yir\u0259m. M\u0259n \u00f6z\u00fcm d\u0259 ill\u0259r \u00f6nc\u0259 Bak\u0131 D\u00f6vl\u0259t Universitetini m\u0259zunu olmu\u015fam. Bak\u0131 D\u00f6vl\u0259t Universitetinin memar\u0131 say\u0131lan Ulu \u00d6nd\u0259r M\u0259mm\u0259d \u018fmin R\u0259sulzad\u0259nin heyk\u0259linin Unversitetin qar\u015f\u0131s\u0131nda ucalmas\u0131n\u0131 g\u00f6rm\u0259k ist\u0259yir\u0259m&#8230;\u00f6mr\u00fcn\u00fc-g\u00fcn\u00fcn\u00fc V\u0259t\u0259nin m\u00fcst\u0259qilliyi u\u011frunda m\u00fcbariz\u0259y\u0259 h\u0259sir etmi\u015f Bu b\u00f6y\u00fck Ki\u015fiy\u0259, Bu \u0259b\u0259diya\u015far mill\u0259t f\u0259daisin\u0259 Allahdan r\u0259hm\u0259t dil\u0259yir\u0259m&#8230;q\u00fcrur duyduqlar\u0131m\u0131za \u00f6gey m\u00fcnasib\u0259t Allaha da xo\u015f getm\u0259z&#8230;M\u0259mm\u0259d \u018fmin R\u0259sulzad\u0259nin ad\u0131 nec\u0259 ki \u00fcr\u0259yimiz\u0259 h\u0259kk olub, V\u0259t\u0259nimizin h\u0259r yerind\u0259 g\u00f6r\u00fcnm\u0259lidi&#8230;\u0130stiqlal\u0131m\u0131z\u0131n 100 illiyi m\u00fcbar\u0259k, b\u00f6y\u00fck Az\u0259rbaycan, s\u0259nin bir birl\u0259\u015f\u0259n, diril\u0259\u015f\u0259n, iril\u0259\u015f\u0259n v\u0259 i\u015f\u011faldan tam azad olan g\u00fcn\u00fcn g\u00f6rs\u0259ydim&#8230;<\/p>\n<p>26.05.2018<\/p>\n<p>\u015eirinxan\u0131m K\u0259rimb\u0259yli \u015eAD\u0130MAN<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><em>\u00a0<\/em><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&nbsp; M\u0259h\u0259mm\u0259d \u018fmin R\u0259sulzad\u0259 v\u0259 AZ\u018fRBAYCAN C\u00dcMHUR\u0130YY\u018fT\u0130 &nbsp; Ulu istiqlall\u0131m\u0131zn s\u00f6nm\u0259y\u0259n ulduzu olan Ulu \u00d6nd\u0259r M\u0259mm\u0259d \u018fmin R\u0259sulzad\u0259 haqq\u0131nda fikirl\u0259rimi istiqlal f\u0259daimizin&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"class_list":["post-2087","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-mqallr"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/shirinxanim-shadiman.net\/yenilikler\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2087","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/shirinxanim-shadiman.net\/yenilikler\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/shirinxanim-shadiman.net\/yenilikler\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/shirinxanim-shadiman.net\/yenilikler\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/shirinxanim-shadiman.net\/yenilikler\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2087"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/shirinxanim-shadiman.net\/yenilikler\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2087\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2091,"href":"https:\/\/shirinxanim-shadiman.net\/yenilikler\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2087\/revisions\/2091"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/shirinxanim-shadiman.net\/yenilikler\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2087"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/shirinxanim-shadiman.net\/yenilikler\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2087"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/shirinxanim-shadiman.net\/yenilikler\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2087"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}